Zwangerschap is geen ziekte. Toch vallen zwangere werknemers en kersverse moeders vaker uit dan gemiddeld. Hoe kun je deze vrouwen ondersteunen als (HR-)manager en hoe geef je hen wat ze nodig hebben? Mijn advies: rem ze af.

Keer op keer hoor ik vrouwen zeggen dat ze geen ”zeur” willen zijn, dat ze niet met fluwelen handschoentjes behandeld willen worden en al helemaal geen “moeke” willen worden. Zwangere vrouwen zijn niet ziek, maar er gebeurt wel veel in hun lichaam en brein. Ze maken een geheel nieuw mens. Dat kost energie. Werken alsof er niks aan de hand is, is wat we van hen verwachten. Wat ze van zichzelf verwachten. Maar is dat realistisch? Veel vrouwen gaan over hun grenzen heen, met nadelige gevolgen voor zichzelf en de baby. Door te hard of te lang door te werken, vallen ze vaker uit en hebben ze langer nodig om te herstellen.

Is dat te voorkomen? In sommige gevallen niet, in veel gevallen wel. Eerder een stapje terug doen, betekent straks weer twee stappen vooruit. Een werkgever die meedenkt, het welzijn van werknemers belangrijk vindt en naar de lange termijn kijkt, maakt een enorm verschil. Hoe ziet dat er praktisch uit?

Ken je plichten als werkgever

Als werkgever dien je iedere zwangere vrouw voor te lichten over de mogelijke risico’s van haar werk tijdens de zwangerschap. Werken met schadelijke stoffen of straling zijn voor de hand liggend. Maar ook veel tillen, lang staan of lang zitten, kunnen nadelig zijn voor een zwangere vrouw. Officieel moeten al deze punten in de Risico Inventarisatie & Evaluatie staan.

Ken de rechten van een zwangere vrouw op haar werk

Zwangere vrouwen hebben recht op meer pauze en aangepast werk indien nodig. Daarnaast heeft iedere zwangere vrouw recht op een preventief gesprek met een bedrijfsarts. Dit geldt ook voor flexwerkers. In dit gesprek kijkt de bedrijfsarts naar de werkzaamheden, de belastbaarheid, risico’s en eventuele aanpassingen. Veel vrouwen weten niet dat ze recht hebben op dit preventieve gesprek, dus wijs hen daar als werkgever op! Kleine aanpassingen in het begin van de zwangerschap kunnen een hoop klachten voorkomen of verminderen in een later stadium. Denk daarbij aan het aanbieden van een zitbal, een zit-stabureau of een rustruimte. Het afwisselen van werkhouding is voor iedereen gezond, maar tijdens een zwangerschap nog belangrijker.

Wees betrokken en initieer regelmatig een gesprek

Ga het gesprek aan met je zwangere werknemer. Plan iedere twee à drie weken een gesprek in waarin het niet over inhoudelijke werkzaken gaat, maar over het verloop van de zwangerschap. Stel pro-actief vragen, faciliteer waar nodig en geef toestemming om het rustiger aan te doen. Veel vrouwen willen het namelijk wel rustiger aan doen (met name in de laatste weken voor het verlof), maar zien geen ruimte. Help hen daarbij, bijvoorbeeld door een langere periode te nemen om werk over te dragen. Dit geldt ook voor de periode na het zwangerschapsverlof.

Maak het persoonlijk

Iedere zwangerschap is uniek en behoeftes verschillen. Sommige vrouwen voelen zich geweldig tijdens hun zwangerschap en kunnen de hele wereld aan. Andere vrouwen hebben bekkenpijn vanaf het eerste trimester, zijn de hele dag misselijk of extreem vermoeid. Als werkgever is het belangrijk om geen aannames te doen, maar vragen te stellen en te kijken naar de persoonlijke behoeftes van iedere zwangere vrouw. Denk daarbij aan de lange termijn. De gezondheid van je werknemer en de baby staan daarbij voorop.

Ina Heijnen

Gepost door Ina Heijnen

Ina is organisatiewetenschapper, Birthlight yogadocent en noemt zichzelf bedrijfsdoula. Ze ondersteunt vrouwen bij het maken van keuzes die bijdragen aan hun welzijn op het werk en daarbuiten. Over de combinatie zwangerschap, moederschap en werk schreef ze Spuug op je blouse. Het boek verschijnt 25 november en bevat ervaringsverhalen, tips van experts en dossiers over fysieke klachten en rechten op het werk. Een aanrader voor iedereen die werkt met zwangere vrouwen en kersverse moeders.