Hoe zorg je ervoor dat werknemers op een gezonde manier de pensioendatum halen? Het is een feit dat niet iedere werknemer even makkelijk de pensioendatum bereikt. Dat geldt niet alleen voor werknemers met ‘zware beroepen’. De pensioenleeftijd is de afgelopen decennia aanzienlijk verhoogd, waardoor er steeds langer doorgewerkt moet worden. En niet iedereen lukt dat even goed. De pensioenregeling biedt een aantal instrumenten om die werknemers te helpen. 

PensioenAkkoord niet nodig

Op dit moment wordt er gewerkt aan een PensioenAkkoord 2022. Daarbij wordt ook nagedacht aan mogelijkheden om eerder te stoppen met werken, wanneer het niet meer gaat. Maar voor een groot deel hebben wij helemaal geen PensioenAkkoord nodig om iets te doen voor de oudere werknemers. De huidige pensioenregelingen bieden volop mogelijkheden die vaak onvoldoende bekend zijn en onvoldoende worden benut.

Geen minimale pensioenleeftijd

Er is in Nederland geen minimale pensioenleeftijd. Je mag stoppen wanneer je wilt. In de praktijk zien we echter dat pensioenuitvoerders en werkgevers vaak beperkingen opleggen. Ik vraag me oprecht af waarom je een minimale pensioenleeftijd zou invoeren in je pensioenregeling? Als iemand wil stoppen en zijn pensioen laten ingaan, dan zie ik niet in waarom je dat zou willen verbieden.

Drie tijdvakken

Wanneer je met pensioen gaat moet je rekening houden met de spelregels die de overheid heeft vastgesteld. De pensioenwetgeving kent drie tijdvakken. 

1. Stoppen meer dan 5 jaar voor de AOW-datum

Als je meer dan 5 jaar voor de AOW-datum stopt mag je maximaal dat gedeelte van je pensioen laten ingaan dat je ook bent gestopt met werken. Dus als je 20% van je pensioen wilt laten ingaan, dan moet je ook voor tenminste 20% gestopt zijn met werken. Eerder stoppen is dus mogelijk, ook in deeltijd.

2. Periode 5 jaar voor tot 5 jaar na de AOW-datum

Dit is de meest flexibele periode. In deze periode zijn er eigenlijk geen regels. Je kunt net zoveel werken en tegelijk pensioen laten uitkeren als je zelf wilt. Dus helemaal niet meer werken en (nog) geen pensioen laten uitkeren is bijvoorbeeld mogelijk. Maar ook volledig doorwerken en tegelijk je pensioen volledig laten ingaan is ook mogelijk. En elke tussenvariant is toegestaan. Je mag het helemaal zelf bepalen. Er is geen enkele toets of controle. Of alle keuzes slim zijn is natuurlijk de vraag. Maar elke combinatie is mogelijk.

3. 5 jaar na de AOW-datum

Het is niet mogelijk om je pensioen nog verder uit te stellen dan 5 jaar na de AOW-datum. Op die datum moet je pensioen volledig zijn ingegaan. Uiteraard mag je nog wel werken, maar dan krijg je je pensioenuitkering bovenop je salaris.

Deeltijd pensioen

In de periode tussen 5 jaar voor de AOW-datum en 5 jaar na de AOW-datum is elke combinatie van pensioen en werken mogelijk. Werknemers voor wie het werken te belastend wordt, kunnen minder gaan werken. Uiteraard heeft dat consequenties voor het inkomen, maar door een deel van het pensioen in te laten gaan kan die consequentie grotendeels worden verminderd. En de impact op het pensioen is bij deeltijdpensioen beperkt.

Variatie in de uitkering

Wanneer werknemers eerder en volledig willen stoppen met werken, kan het zijn dat het pensioen nog niet toereikend is. Overwogen kan worden om dan gebruik te maken van een hoog/laag constructie. De eerste jaren laat je wat meer pensioen uitkeren, daarna wat minder. Hierdoor komt voor veel mensen eerder stoppen met werken binnen handbereik. Dat heeft wel als consequentie dat je na verloop van tijd minder pensioen gaat ontvangen. Maar in de praktijk blijkt dat mensen vanaf ongeveer 75 jaar steeds minder geld nodig hebben.

Uitzondering in verband met coronavirus

In verband met de uitbraak van het coronavirus is er een tekort aan medewerkers in de zorg. Om die reden is voor gepensioneerde zorgmedewerkers, die hun pensioen meer dan vijf jaar vóór hun AOW-leeftijd vervroegd hebben laten ingaan en nu opnieuw weer aan het werk gaan, een uitzondering. Zij mogen, zonder dat het fiscale gevolgen heeft voor hun pensioen, weer aan het werk.

Advies

Ik wil afsluiten met een paar adviezen.

Schaf de minimale pensioenleeftijd in de pensioenregeling af. Iedereen die wil stoppen en met pensioen wil gaan, moet dat kunnen doen wanneer hij of zij dat wil.

Zet in op deeltijd pensioen. Het is niet voor iedereen mogelijk om volledig door te werken. Deeltijd kan een oplossing zijn. Gebruik deeltijd pensioen bijvoorbeeld in combinatie met 80-90-100 regeling en denk na over duo banen voor oudere werknemers.

Gepost door Jan van Harten

Jan van Harten is Managing Partner bij &Gommer Pensions Group en adviseert directies, management, HR en ondernemingsraden. Hij staat voor zijn opdrachtgevers. Zijn analyses zijn messcherp en zijn adviezen zijn duidelijk. Hij onderhandelt altijd vanuit het grotere belang. Jan is Master of Arts in Pensions and Life Assurance en heeft daarnaast een bedrijfskundige én bedrijfsadministratieve studieachtergrond. Hij is in staat complexe pensioenvraagstukken op een begrijpelijke manier te communiceren. Jan van Harten (1972) is sinds 1995 werkzaam als pensioendeskundige in de pensioenbranche en heeft diverse management-, advies- en bestuursfuncties bekleed. Hij is als docent verbonden aan een aantal pensioenopleidingen, waaronder de Oysterwyck Hogeschool en spreker op verschillende seminars.