‘Perspectief op werk’ – Aflevering 6

‘Perspectief op werk’ is een reeks interviews over ontwikkelingen op de arbeidsmarkt van Nu & Straks. In deze reeks onderzoekt Jos van Langen hoe arbeid- en werkgeverschap eruit gaan zien. Welke beroepen komen op en welke vaardigheden en mindset zijn essentieel om de arbeidsmarkt van morgen te overleven.

Dit gesprek is met Anne Megens, strategisch adviseur bij AWVN, ofwel de Algemene Werkgeversvereniging Nederland. Samen spreken zij over de kwaliteit en toekomst van werk. En hoe Nederland een renaissance kan bewerkstelligen.

De COVID-19 crisis heeft een enorme shift gegeven aan het ondernemerschap in Nederland. Welke geluiden krijgen jullie als AWVN te horen vanuit haar leden?

Het lijkt alweer heel langgeleden, de ontwikkelingen volgen elkaar zo snel op. Maar het begon met de dreiging bij de aanvoer van producten, halffabricaten of grondstoffen vanuit China. Dus die gehele logistiek van goederen die stokte vrij plots. Toen realiseerde we ons hoe nauw alles met elkaar in verbinding stond en hoe afhankelijk wij eigenlijk van die ketens zijn.

Dit waren de eerst signalen die wij opmerkten, maar niemand had zien aankomen dat vanaf half maart zo’n beetje alles op slot ging. Een unieke wereldwijde situatie. We zagen en ondervonden hoe de overheid mensen en hun gezondheid ging beschermen.

Welke vragen stelde men zichzelf?

De vraag ‘hoe gaan we dit aanpakken?’. Omdat het vooral mistig was met veel onzekerheden is het lastig om een gedegen analyse en aanpak te maken. Maar het ging vooral over de eigen medewerkers: Hoe gaan we daar nu mee om?? De afgelopen periode hebben organisaties enorm hun best gedaan om de juiste mensen te vinden en aan zich te binden.

Nu waren er organisaties met zo’n 60 tot 80% inkomsten-uitval. Afscheid van mensen moeten nemen was een grote zorg en dit wil men eigenlijk niet. Ook omdat het na de vorige crisis een enorme klus was om de juiste mensen te vinden. Het sentiment ging vooral over hoe kunnen we reorganisaties zoveel mogelijk uitstellen. Zodat we straks sneller weer opklimmen. Maar nu ziet alles er toch weer anders uit, de situatie veranderd met de dag.

Hoe gaat men om met die nieuwe realiteit van mogelijke herstructureringen?

We houden ledenenquêtes over hoe men omgaat met hun bedrijfsvoering. Reorganiseren scoort heel laag – zover is men nog niet. Men gaat eerst aan de slag om de kosten naar beneden te halen waar het kan. De grotere ingrepen probeert men echt uit te stellen. Zoals mensen moeten ontslaan. Maar dit is natuurlijk afhankelijk van hoelang deze crisis duurt.

Hoe goed lukt het de AWVN om betekenis en steun te geven aan haar leden?

Ja, dit is een hele boeiende kant. Wij als vereniging kunnen nu beter dan ooit onze waarde laten zien. We zijn vooral nu een schakel en spreekbuis tussen de werkvloer en de beleidsmakers in Den Haag. Normaal zijn wij dit ook, maar nu doen we dit met meer haast en urgentie. Er is momenteel zoveel chaos en verwarring, dat wij de rol van coördinatie en verbinding heel goed kunnen pakken en waarmaken.

Heb je een praktisch voorbeeld waarin jullie je waarde kunnen laten zien?

Een goed voorbeeld is die NOW-regeling, we zijn hierbij nauw betrokken. Wij leveren heldere input bij onder andere het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Vooral over hoe kunnen we die regeling slimmer inzetten – en welke zorgen en argumenten spelen er bij de werkgevers. En we hebben onze visie kunnen geven over de toekomst van werk aan de beleidsmaker i.v.m. het NOW2 noodpakket. 

Ik heb jou ook voor de crisis gesproken over de kwaliteit van werk. Je gaf toen aan dat we het meer over de binnenkant en inhoud van werk moeten hebben. Dwingt deze crisis niet om toch weer met de buitenkant van werk bezig te gaan. Dus de randvoorwaarden die domineren?

Tuurlijk kunnen we het weer hebben over meer mensen aan het werk houden, ondanks de omstandigheden. Maar die 1,5 meter samenleving heeft grote invloed op het individu en op het bedrijfsleven.

In de bouw zag je dit heel duidelijk plaatsvinden, projecten konden doorgaan omdat al heel snel de vraag boven kwam: ‘Hoe kunnen we toch doorgaan en de veiligheid van de werknemers garanderen?’ Het gaat er niet alleen om dat mensen hun baan behouden maar ook dat het goed is geregeld. Daar is lef en daadkracht voor nodig. Kwaliteit van werk is niet ‘nice to have’ maar, essentieel.

De valkuil is het alleen hebben over bijvoorbeeld cijfers van de arbeidsparticipatie. Cijfers maken een gesprek makkelijk, maar laat de essentie en onderstroom totaal liggen. We hebben nu zelf ook heel duidelijk kunnen ervaren hoe belangrijk het is om een goede balans te hebben tussen werk en privé. Je ziet dit goed bij thuiswerken. Als dit niet goed is geregeld, bijvoorbeeld als er thuis veel speelt, dan heeft dit direct impact op de mensen en hun productiviteit. Welbevinden en productiviteit gaan hand in hand.

Hoe noodzakelijk is ‘goed werkgeverschap’ nu en straks volgens de AWVN?

Deze crisis is eigenlijk ook een soort lakmoesproef voor goed werkgeverschap. De uitdagingen zijn momenteel enorm. Dilemma’s zijn er voldoende, zoals afscheid moeten nemen van tijdelijke krachten of het minder kunnen inhuren van ZZP-‘ers.

De focus is: Wat is nu wel mogelijk en waar gaan wij voor? Vooral bij organisaties waarbij de verhoudingen onderling tussen werknemers en werkgevers heel goed is, zie je vrij snel dat men kon doorpakken en gezamenlijk de schouders eronder zette. Een sprekend voorbeeld is de overgang om digitaal te gaan werken en de werktijden en roosters die razendsnel werden aangepast.

Dus dat ‘goed werkgeverschap’ betaald zich direct uit en dit zie je duidelijk terug in commitment, gezamenlijkheid en innovaties. Niet alleen dat het bij woorden blijft, maar dat men gezamenlijk tot daden komt.

Ondernemers die goede verhoudingen hebben met de vakbond de OR of hun medewerkers plukken de vruchten ervan, omdat ze lange tijd hebben geïnvesteerd in deze relaties. Men gunt elkaar dan meer en de bereidheid is groter.

Fragment WRR 2020 rapport; kwaliteit van arbeid:

Het belang van het betere werk.

Grip op geld, grip op werk en grip op het leven zijn alle drie noodzakelijk voor goed werk. Als hieraan niet wordt voldaan, is dit nadelig voor werkenden en arbeidsorganisaties, en kan dit leiden tot hoge maatschappelijke kosten.

Goed werk vergroot het welzijn en de gezondheid van mensen en hun betrokkenheid, en dit draagt bij aan de productiviteit en aan goed functionerende, innovatieve arbeidsorganisaties.

Jos van Langen

Gepost door Jos van Langen

Jos van Langen is al jaren zeer gepassioneerd bezig met kennisoverdracht, gedragsbeïnvloeding & Visual Learning. In 2013 is zijn Inspiration Toolbox verschenen. De Inspiration Toolbox (handboek, dvd en kwartetspel) is bestemd voor leidinggevenden en HR specialisten en gaat over het creëren van meer 'bevlogenheid en betrokkenheid' binnen organisaties. Daarnaast maakt hij met Reikwijdte Uitgeverij educatieve video's die geschikt zijn voor uiteenlopende trainingstrajecten. Why: Ik wil graag het leervermogen van mens & organisatie verbreden. Want zo creëer je en ontstaat er nog meer Reikwijdte!