Talent ontwikkelen met impact: vrijwilligerswerk als competentieontwikkeling (behoud)

Organisaties investeren jaarlijks veel tijd en geld in opleidingen, trainingen en leiderschapsprogramma’s. Toch weten we uit het bekende 70-20-10-leermodel dat slechts 10% van ons leren voortkomt uit formele opleidingen, leert men 70% door ervaring en 20% van anderen.

Vrijwilligerswerk creëert een leeromgeving buiten de dagelijkse werksetting. Medewerkers stappen uit hun vertrouwde context, ontmoeten andere doelgroepen en worden uitgedaagd om vaardigheden op een andere manier in te zetten. Dat levert niet alleen maatschappelijke impact op, maar ook persoonlijke groei. Daarnaast blijkt uit onderzoek dat er 57% minder verloop is als medewerkers zich verbonden voelen door inspanningen van het bedrijf op het gebied van vrijwilligerswerk.

Leren buiten de comfortzone

Wanneer medewerkers vrijwilligerswerk doen, komen ze vaak terecht in situaties die anders zijn dan hun dagelijkse werkpraktijk. Een financieel specialist die jongeren begeleidt met budgetteren. Een projectmanager die een activiteit organiseert voor ouderen. Een consultant die een maatschappelijke organisatie ondersteunt bij strategische vraagstukken.

Juist doordat de context anders is, ontstaat ruimte voor ontwikkeling. Medewerkers oefenen vaardigheden zoals communiceren, samenwerken, luisteren, coachen en leidinggeven zonder dat er direct zakelijke belangen of prestatiedoelstellingen aan verbonden zijn.

Daarnaast ontwikkelen zij kwaliteiten die in organisaties steeds belangrijker worden: empathie, zelfreflectie, aanpassingsvermogen en maatschappelijke sensitiviteit. Vaardigheden die lastig zijn aan te leren in een klassiek trainingslokaal, maar die vanzelf ontstaan wanneer mensen zich inzetten voor anderen.

Deloitte: 70.000 uur maatschappelijke impact én ontwikkeling

Een organisatie die vrijwilligerswerk bewust inzet als onderdeel van talentontwikkeling is Deloitte. Via de Deloitte Impact Foundation krijgen medewerkers de mogelijkheid hun expertise in te zetten voor maatschappelijke projecten.

Binnen Deloitte is 1% van de directe uren beschikbaar voor pro bono-inzet. Dat komt neer op ongeveer 70.000 uur per jaar. Gemiddeld besteden medewerkers zo’n 30 uur per jaar aan maatschappelijke projecten, met een maximum van 200 uur.

Deze inzet levert maatschappelijke waarde op, maar tegelijkertijd ontwikkelen medewerkers nieuwe vaardigheden. Ze werken samen met organisaties die vaak anders functioneren dan commerciële bedrijven, leren omgaan met complexe maatschappelijke vraagstukken en verbreden hun perspectief. Zo ontstaat een krachtige combinatie van leren, bijdragen en persoonlijke ontwikkeling.

Vrijwilligerswerk als onderdeel van duurzame inzetbaarheid

De ontwikkelfase van de employee journey draait niet alleen om het vergroten van kennis en vaardigheden. Het gaat ook over betrokkenheid, motivatie en het behouden van talent.

Onderzoek laat zien dat medewerkers die zich verbonden voelen met de maatschappelijke inzet van hun werkgever langer blijven. Wanneer medewerkers ervaren dat hun werk betekenis heeft en dat hun werkgever bijdraagt aan maatschappelijke vraagstukken, versterkt dat de binding met de organisatie.

Vrijwilligerswerk biedt medewerkers bovendien de kans om nieuwe energie op te doen. Even loskomen van de dagelijkse werkzaamheden zorgt voor nieuwe inzichten en inspiratie die vaak direct weer waarde toevoegen binnen het eigen werk.

KLM-case: snellere re-integratie door betekenisvol werk

Soms draagt vrijwilligerswerk zelfs bij aan herstel en duurzame inzetbaarheid. KLM ontwikkelde een bijzonder initiatief voor cabinepersoneel dat tijdelijk niet of beperkt kan vliegen.

Deze medewerkers zetten hun talenten in bij woonzorgcentra voor ouderen. Zij organiseren activiteiten, drinken koffie met bewoners, begeleiden creatieve workshops of verzorgen bijvoorbeeld een yogales. Het idee ontstond vanuit de observatie dat zowel ouderen als re-integrerende medewerkers behoefte hebben aan aandacht, contact en betekenisvolle activiteiten. De samenwerking bleek een win-winsituatie.

Volgens Stella O’Sullivan, Manager Health bij KLM, herstellen medewerkers sneller doordat zij van betekenis kunnen zijn voor anderen. Tegelijkertijd ontvangen zorginstellingen structurele ondersteuning. Een aanzienlijk deel van de deelnemers blijft zelfs vrijwilliger nadat de re-integratieperiode is afgerond.

Het voorbeeld laat zien dat vrijwilligerswerk niet alleen een instrument voor ontwikkeling kan zijn, maar ook voor vitaliteit, welzijn en duurzame inzetbaarheid.

NN Group: ontdekken waar je energie van krijgt

Bij NN Group krijgen medewerkers de mogelijkheid om onder werktijd vrijwilligerswerk te doen bij diverse maatschappelijke organisaties. Volgens Jeroen Koks, Community Manager Community Investment, verrijkt vrijwilligerswerk medewerkers doordat zij kennismaken met vraagstukken die vaak buiten hun eigen leefwereld liggen. Denk aan armoede, schuldenproblematiek of eenzaamheid.

“Veel collega’s ontdekken hoe eenvoudig het soms is om voor iemand het verschil te maken,” vertelt hij. “Door aanwezig te zijn, goed te luisteren en oprechte aandacht te geven.”

Juist die ervaringen dragen bij aan leiderschapsontwikkeling. Medewerkers leren beter luisteren, ontwikkelen empathie en versterken hun communicatieve vaardigheden. Daarnaast helpt vrijwilligerswerk mensen om na te denken over hun loopbaan. Wat geeft energie? Waar liggen mijn talenten? Wat vind ik werkelijk belangrijk?

Een krachtig instrument voor behoud van talent

In een tijd waarin organisaties zoeken naar manieren om medewerkers betrokken en gemotiveerd te houden, biedt vrijwilligerswerk een verrassend effectief instrument.

Het geeft medewerkers de kans om zich te ontwikkelen buiten de grenzen van hun functie, nieuwe vaardigheden te oefenen en opnieuw verbinding te maken met wat hen drijft. Tegelijkertijd ervaren zij dat hun werkgever ruimte biedt voor maatschappelijke betrokkenheid en persoonlijke groei.

Voor HR-professionals ligt hier een kans om leren, vitaliteit, duurzame inzetbaarheid en maatschappelijke impact met elkaar te verbinden. Niet als los programma naast het werk, maar als integraal onderdeel van de employee journey.

Tips voor HR-professionals

• Gebruik vrijwilligerswerk als aanvulling op bestaande ontwikkel- en leiderschapsprogramma’s.
• Bied medewerkers die op een kruispunt in hun loopbaan staan de mogelijkheid om via vrijwilligerswerk nieuwe interesses te onderzoeken.
• Neem vragen over vrijwilligerswerk op in medewerkerstevredenheids- en betrokkenheidsonderzoeken.
• Verbind vrijwilligerswerk expliciet aan thema’s als wellbeing, duurzame inzetbaarheid en talentontwikkeling.

Vrijwilligerswerk laat zien dat leren niet altijd plaatsvindt in een trainingsruimte. Soms ontstaat de grootste ontwikkeling juist wanneer medewerkers hun kennis, tijd en aandacht inzetten voor iemand anders.

Dit is artikel uit een serie van artikelen over de link tussen de employee journey en corporate volunteering. Good Busy is de nationale onafhankelijke inspiratieplek voor medewerkersvrijwilligerswerk. Good Busy deelt kennis en verbindt gelijkgestemde bedrijven. Good Busy is een initiatief van Vereniging VrijwilligerswerkNL en wordt mede mogelijk gemaakt door het ministerie van VWS.