‘Teams zijn net een huwelijk, iedereen heeft z’n taakjes’

Groei ontstaat als je medewerkers vertrouwen geeft én in de wind zet, ziet HR-directeur Britt Breure van AFAS. Punt is: dat gaat niet vanzelf. Daarom heeft het softwarebedrijf een eigen leiderschapsprogramma waarin managers in groepjes van verschillende afdelingen aan de slag gaan: ‘Dat helpt enorm om ongewilde patronen in je eigen team te zien en te doorbreken.’

Even een stapje terug. Jullie hebben je eigen leiderschapsprogramma?

‘Ja, gebaseerd op onze leiderschapsfilosofie. Die komt erop neer dat we willen dat onze leiders krachtig leiderschap combineren met dienend leiderschap. Wij noemen dat De kapitein en de kok. We hebben de filosofie vertaald in twaalf thema’s en de managers gaan steeds een paar maanden aan het werk met zo’n thema. Het eerste thema was Grip op de zaak, en nu zijn we bezig met Groei! We houden een inspiratiesessie, workshops, intervisie en we hebben vooral veel opdrachten.’

En die opdrachten doen managers dus in groepen.

‘Van verschillende afdelingen, dus bijvoorbeeld met een manager schoonmaak, een consultancymanager, een manager productontwikkeling, en een supportmanager. Dat maakt het juist zo interessant. Het zijn vaste groepen, met een eigen naam en afspraken. Het worden clubjes vertrouwelingen, maar wel vanuit andere invalshoeken.’

Waarom is dat zo belangrijk?

‘Je eigen team wordt soms net een huwelijk, zeker als je langer met elkaar werkt. Iedereen heeft z’n eigen taakjes. Voordat je het weet gaan de dingen nu eenmaal zoals ze gaan. En dat staat groei in de weg, voor de managers én voor de medewerkers.’

Heb je daar een voorbeeld van?

‘Zeker, dit voorjaar moest ik vier keer geopereerd worden aan mijn kaak. Dat betekende nogal wat voor mijn werk, ik realiseerde me ineens hoe bizar veel ik eigenlijk praat in mijn functie. Dat praten was een paar weken echt lastig. En dus moest ik keuzes maken. Een-op-een gesprekken heb ik allemaal geschrapt, maar sommige dingen kun je niet afzeggen. Presentaties voor klanten bijvoorbeeld, of webinars voor alle medewerkers.’

Je kon niet praten, en je kon het niet afzeggen. Wat gebeurde er toen?

‘Ik zou bijvoorbeeld een webinar geven over digital detox. Om bewustzijn te creëren over hoeveel je eigenlijk op je telefoon zit, hoe je minder met je telefoon bezig kunt te zijn, en waarom dat belangrijk is. Zo’n onderwerp bereiden we voor met ons vitaliteitsteam, een groep collega’s die veel met dit thema heeft. Cecile, een van die collega’s, zei: ‘Joh dat pak ik wel op’.

‘En zo hadden we de AFAS Hartweek, waarbij alle medewerkers leren reanimeren, met vooraf een webinar met Janneke Wittekoek specifiek over het vrouwenhart en preventie. Daarvoor heb ik Bertine, een collega-directeur, gevraagd. Ik weet dat zij wel houdt van een uitdaging, en zij zei direct ja. En ze hebben het fantastisch gedaan.’

Maar kennelijk nemen collega’s het niet vanzelf over.

‘Nee, dat bedoel ik dus met dat huwelijk, en die gewoontes. Als wij in het vitaliteitsteam spraken over een webinar, dan was de vraag niet: wie doet dat? Maar: Britt wanneer kun je? Ik bedacht eerlijk gezegd niet eens dat een ander het zou kunnen. En als ik het wel bedacht had, had ik waarschijnlijk ook gedacht: kan ik dat vragen? Zijn ze niet te druk? Net zoals mijn collega Cecile denk ik niet zonder aanleiding tegen mij gezegd zou hebben: ‘Joh Britt, zal ik die webinars gewoon doen?’ Het bijzondere is dat ik eerst op de operatietafel moest liggen voordat dit gebeurde. In de waan van de dag vragen we toch minder dan kan, en bieden we ook minder aan.’

En het leiderschapsprogramma helpt om daar scherper op te zijn?

‘Ja precies, die groepjes met managers van verschillende afdelingen helpen enorm om die ongewilde patroontjes in je team te doorbreken. We vragen managers bijvoorbeeld om samen naar de medewerkers in de teams te kijken, en te bespreken: wie heeft nu als we heel eerlijk zijn de afgelopen jaren te weinig groei doorgemaakt? En met welke gewoontes heeft dat mogelijk te maken? Mensen van buiten jouw team hebben daar vaak een frisse kijk op.’

Dat is het begin van verandering?

‘Ja, je moet het dan vervolgens natuurlijk wel in de praktijk brengen. Zonder al te veel plannenmakerij. Want wij geloven dat je vooral leert door te dóén. Dat betekent: collega’s in de wind zetten en vertrouwen geven. Als mijn collega’s iets van mij overnemen, leren zij iets nieuws. Én het biedt mij nieuwe mogelijkheden. Ik heb die webinars al best vaak gegeven. Voor mij geven ze vooral comfort. En naar comfort moet je niet op zoek zijn. Ik heb nu de ruimte om dingen te leren die voor mij weer helemaal nieuw zijn. Zo ontwikkelen we ons allemáál.’