Verplichte AOV voor zzp’ers vanaf 2027: dit moet je weten over kosten, regels en opties

Vanaf 2027 krijgen zzp’ers in Nederland te maken met een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV). Dit volgt uit het conceptwetsvoorstel Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen (BAZ), dat in juni 2024 werd gepubliceerd.

Waarom een verplichte AOV voor zzp’ers?

Op dit moment is ongeveer 75% van de zzp’ers niet verzekerd tegen arbeidsongeschiktheid. Dat betekent dat veel zelfstandigen geen financieel vangnet hebben als zij langdurig ziek worden of een ongeval krijgen. De overheid wil met de verplichte AOV voorkomen dat zzp’ers zonder inkomen komen te zitten en uiteindelijk in de bijstand belanden.

De verplichte verzekering biedt een basisinkomen voor zzp’ers die niet meer kunnen werken door ziekte of een ongeval. Daarmee wil de overheid solidariteit tussen zelfstandigen bevorderen en de druk op sociale voorzieningen verminderen.

Let op: het wetsvoorstel moet nog worden goedgekeurd door de Tweede en Eerste Kamer. De plannen zijn dus nog niet definitief en kunnen nog wijzigen.

Kosten van de verplichte AOV voor zzp’ers

Volgens het wetsvoorstel betalen zzp’ers straks ongeveer 6,5% van hun winst als premie, met een maximum van circa €195 per maand. Bij arbeidsongeschiktheid ontvangen zij een uitkering van 70% van hun winst, met als bovengrens het minimumloon.

Een voorbeeld: stel dat een zzp’er €3.000 winst per maand maakt, dan betaalt hij ongeveer €195 premie. Als hij arbeidsongeschikt raakt, ontvangt hij 70% van €3.000, oftewel €2.100, maar nooit meer dan het minimumloon (momenteel ongeveer €2.100 per maand). Voor hogere inkomens kan dit een flinke inkomensdaling betekenen.

Voor wie geldt de verplichte AOV?

De verplichte AOV geldt voor alle ondernemers die voor de inkomstenbelasting worden aangemerkt als IB-ondernemers. Dat zijn niet alleen zzp’ers zonder personeel, maar ook ondernemers met personeel. Bepaalde groepen vallen buiten de regeling:

• Directeur-grootaandeelhouders (DGA’s)
• Meewerkend partners
• Zelfstandigen met resultaat uit overige werkzaamheden

Een zzp’er komt pas in aanmerking voor een uitkering als hij of zij 52 weken arbeidsongeschikt is en daardoor niet meer het minimumloon kan verdienen. Kan de zzp’er nog wel het minimumloon verdienen, dan is er geen recht op een uitkering. Dit wijkt af van het arbeidsongeschiktheidscriterium voor werknemers, die onder de WIA vallen.

De dekking loopt door tot de AOW-leeftijd. Daarna vervalt de verzekering automatisch.

Private AOV en opt-out-regeling voor zzp’ers

Niet alle zzp’ers zullen tevreden zijn met de publieke verzekering via het UWV. Daarom bevat het wetsvoorstel een opt-out-regeling. Zzp’ers kunnen kiezen voor een private AOV verzekering, mits deze voldoet aan de volgende voorwaarden:

• De wachttijd is maximaal één jaar.
• De uitkering is minstens even hoog als de publieke AOV.
• De dekking loopt door tot de AOW-leeftijd.

Een private verzekering biedt vaak meer flexibiliteit. Denk aan een hogere uitkering, kortere wachttijd of extra dekking bij gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid. Zzp’ers die al een private AOV hebben, krijgen overgangsrecht om dubbele dekking te voorkomen.

Wanneer gaat de verplichte AOV in?

Als de Tweede en Eerste Kamer akkoord gaan, treedt de wet waarschijnlijk in 2027 in werking. De komende jaren staan in het teken van de voorbereiding, de uitwerking van de details en het informeren van zzp’ers.

Gevolgen voor zzp’ers

De invoering van de verplichte AOV heeft grote gevolgen:

• Financieel: zzp’ers moeten rekening houden met een nieuwe maandelijkse last.
• Administratief: zzp’ers moeten hun inkomsten goed registreren en mogelijk een keuze maken tussen publiek en privaat.
• Strategisch: sommige zzp’ers zullen hun tarieven moeten heroverwegen om de extra kosten door te berekenen.

Voor zzp’ers met een hoog risico op arbeidsongeschiktheid kan dit een positieve verandering zijn. Voor jonge, gezonde zzp’ers kan het juist voelen als een verplichte last die niet aansluit bij hun persoonlijke situatie.

Tips voor zzp’ers

1. Analyseer je situatie: kijk hoe groot je risico op arbeidsongeschiktheid is en wat je nu geregeld hebt.
2. Vergelijk publieke en private AOV’s: mogelijk biedt een private verzekering betere dekking voor jouw situatie.
3. Bereken de impact op je tarief: een hogere premie kan betekenen dat je je uurtarief moet verhogen.
4. Plan vooruit: houd rekening met de invoeringsdatum en de overgangsregels.

Veelgestelde vragen

Wat gebeurt er als ik al een private AOV heb?
Je kunt gebruikmaken van overgangsrecht of een opt-out aanvragen, mits je verzekering aan de voorwaarden voldoet.

Kan ik een lagere premie krijgen als ik jong en gezond ben?
Bij de publieke verzekering geldt een vaste premie. Alleen bij een private verzekering kun je soms korting krijgen.

Moet ik zelf iets regelen bij het UWV?
Als je geen opt-out aanvraagt, word je automatisch publiek verzekerd via het UWV.

Wat is jouw beste optie?

Wil je weten wat de beste optie is om je te verzekeren tegen arbeidsongeschiktheid in jouw situatie? Vergelijk publieke en private AOV’s en maak een bewuste keuze als zzp’er! Neem contact op met een verzekeringsadviseur of raadpleeg de Kamer van Koophandel voor meer informatie.