Tags: arbeidsmarkt, arbeidsmobiliteit, cao, Loopbaanbegeleiding, van werk naar werk

Van werk naar werk: de Stichting van de Arbeid wil een dekkend vangnet bij baanverlies

Van werk naar werk: hoe de Stichting van de Arbeid werknemers bij dreigend baanverlies naar nieuw werk wil helpen, zonder WW. De 5 stappen.

Wie zijn baan dreigt te verliezen, moet geholpen worden vóórdat de WW in beeld komt, niet erna. Dat is de kern van de brief die de Stichting van de Arbeid op 30 juni 2025 naar minister Van Hijum van Sociale Zaken en Werkgelegenheid stuurde. Werkgevers en vakbonden beschrijven daarin samen hoe zij een dekkend stelsel voor van-werk-naar-werkbegeleiding (VWNW) willen opbouwen.

Het is geen dik rapport, maar een brief van tien pagina’s, getekend door werkgeversvoorzitter Ingrid Thijssen en werknemersvoorzitter Dick Koerselman. Juist omdat beide kanten tekenen, weegt hij zwaar. Voor hr is vooral interessant welke rol de individuele werkgever in dat stelsel krijgt. Die is groter dan je misschien zou denken.

De drie belangrijkste vragen

1. Wat gaat er nu mis bij van werk naar werk?
Het aanbod is versnipperd. Digitale platforms en zij-instroomtrajecten verschillen sterk per sector en sluiten slecht op elkaar aan. Sommige sectoren en bedrijven hebben helemaal geen afspraken, waardoor werknemers bij baanverlies weinig houvast hebben. En bij reorganisaties of collectief ontslag is de bestaande ondersteuning vaak niet genoeg.

2. Wie is waarvoor verantwoordelijk?
Het grootste deel van de overstappen moet privaat geregeld worden, in afspraken tussen werkgevers en werknemers. De werknemer houdt zoveel mogelijk zelf de regie, de werkgever helpt via zijn hr-beleid, en cao’s en O&O-fondsen leveren de instrumenten. De overheid zorgt voor één loket en een digitale basis. Vakbonden en werkgeversorganisaties verbinden die twee werelden.

3. Wat gaan de sociale partners concreet doen?
De Stichting noemt vijf stappen: een aanbeveling en handreiking voor cao-partijen, meer samenhang in digitale hulpmiddelen, het uitbouwen van de Regionale Werkcentra, een arbeidsmarkt die op skills selecteert in plaats van op diploma’s, en gerichte begeleiding voor wie nergens anders terechtkan. Daarnaast moet de financiering van dat laatste structureel geregeld worden.

De brief in cijfers

  • 5 concrete stappen naar een dekkend van-werk-naar-werkstelsel
  • Een dekkend aanbod moet volgens de ambitie uit 2021 binnen 8 tot 10 jaar staan
  • Aanbeveling en handreiking voor cao-partijen: gereed binnen 1 jaar
  • Sociale partners werken samen met UWV, gemeenten en onderwijs in 35 arbeidsmarktregio’s
  • Gerichte begeleiding: een intake plus maximaal 3 gesprekken is voor de meeste mensen genoeg
  • Jaarlijkse monitoring van VWNW-afspraken per sector, te beginnen met een nulmeting in de tweede helft van 2025
  • 2 routes voor structurele financiering: algemene middelen of de WW-premie (AWf)
  • Eerdere aanzetten: Sociaal Akkoord 2013, TAW-advies 2015, MLT-advies 2021

Een overstap zonder tussenstop in de WW

Het uitgangspunt is eenvoudig: wie zijn werk verliest, verliest ook inkomen en een sociaal netwerk. De sociale partners vinden dat iedereen recht heeft op een betekenisvolle en duurzame plek in werk. Lukt een overstap zonder werkloosheid, dan voorkom je onderbenutting van talent, psychische en sociale schade en een periode aan de kant.

Hoe eerder iemand zich op ander werk kan voorbereiden, hoe beter. Dat geldt bij dreigende werkloosheid, maar ook als werk niet meer past of als functies verdwijnen. Werkenden zouden makkelijk zicht moeten hebben op hun skills, op andere banen, op loopbaanbegeleiding en op om- en bijscholing. Ook als die nieuwe baan in een heel andere sector ligt.

Afspraken in de cao: de eerste stap

De belangrijkste stap ligt bij cao-partijen. Veel sectoren hebben al goede afspraken, maar de Stichting ziet nog genoeg ruimte voor verbetering. Denk aan loopbaanbegeleiding, advies over interne mobiliteit, scholing gericht op ontwikkeling, een sociaal plan bij reorganisatie of faillissement en zij-instroomprogramma’s voor sectoren met tekorten.

Die afspraken mogen per sector verschillen, maar moeten wel op elkaar aansluiten. Een werknemer mag niet vastlopen omdat zijn nieuwe sector het anders regelt. De kosten komen uit de arbeidsvoorwaardenruimte, dus uit het budget waarover cao-partijen zelf onderhandelen. Of de afspraken werken, wil de Stichting jaarlijks per sector volgen.

Eén loket en één digitale ingang

Voor de publieke kant draait het om twee dingen. Er moet één digitale ingang komen waar hulpmiddelen als Leeroverzicht, de vacaturebank van werk.nl en CompetentNL samenkomen. Het organiseren en betalen daarvan is volgens de sociale partners een taak van de overheid. Tegelijk blijft er aandacht nodig voor werkenden die digitaal minder vaardig zijn.

Daarnaast moeten de Regionale Werkcentra uitgroeien tot het ene regionale loket voor iedereen die werk zoekt. Werkgevers vinden daar het WerkgeversServicepunt van UWV en gemeenten. In een Landelijk Beraad en Regionale Beraden praten sociale partners mee, ook over zaken als schulden en re-integratie die mensen belemmeren in hun loopbaan.

Skills boven diploma’s

De Stichting noemt het een onnodige rem op mobiliteit als iemand wordt afgewezen omdat het juiste diploma ontbreekt, terwijl de vaardigheden er wel zijn. Daarom willen werkgevers en vakbonden dat vacatureteksten beschrijven welke competenties, vaardigheden en kennis een functie vraagt. Alleen een diploma of werk- en denkniveau noemen is niet genoeg.

Ontwikkelingen als het skillspaspoort en sectorale ontwikkelpaden moeten die omslag helpen. Dat het onderwerp actueel is, laat ook UWV zien, dat werkgevers recent opriep om meer naar vaardigheden dan naar diploma’s te kijken.

Wat dit vraagt van werkgevers

In het stelsel heeft de individuele werkgever een heldere taak: werknemers via het hr-beleid helpen om ander werk te vinden of zich om te scholen als dat nodig is. De brief noemt drie stappen die werkgevers kunnen zetten. Pas beschikbare ontwikkelpaden toe in de eigen organisatie. Richt werving en selectie in op skills. En laat ook doorstroom en ontwikkeling binnen de organisatie op skills draaien.

Werkgeversorganisaties ondersteunen daarbij met tijdelijke VWNW-middelen. Voor hr betekent dit dat van werk naar werk niet alleen iets is voor het sociaal plan bij een reorganisatie, maar een onderdeel van gewoon loopbaanbeleid.

Begeleiding voor wie nergens terechtkan

Niet iedereen valt onder een sectorale regeling, en niet iedereen vindt zelf de weg. Voor die groep willen de sociale partners een gidsfunctie bij de vakbonden. In een intake en hooguit drie gesprekken komen vragen aan bod als: uit welke sector kom je, waar wil je naartoe, wat kun je en wat motiveert je?

Blijkt er al een voorziening te bestaan, dan volgt een warme doorverwijzing en zijn verdere gesprekken niet nodig. De voorziening moet niet groter worden dan nodig. Ze krimpt naarmate cao’s, O&O-fondsen en publieke voorzieningen meer mensen dekken.

De open vraag: wie betaalt?

Voor het grootste deel is de financiering duidelijk. Cao-afspraken, O&O-fondsen en bijvoorbeeld een persoonlijk leerbudget dekken de private kant. De overheid betaalt de Regionale Werkcentra en heeft publiek geld nodig voor het digitale platform. Alleen de gerichte begeleiding door vakbonden draait op een tijdelijke subsidie die elk jaar kleiner wordt.

De sociale partners zien twee routes: betalen uit de algemene middelen, of privaat via de WW-premie. Ze benadrukken dat de begeleiding zichzelf terugverdient, omdat minder mensen in de WW belanden. Tegelijk willen ze voorkomen dat sectoren geen eigen afspraken meer maken omdat er toch een vangnet is.

Niet alleen bij ontslag

Een opvallend punt in de brief: van-werk-naar-werkafspraken zijn ook nuttig als er nog helemaal geen baanverlies dreigt. Een oudere werknemer die lichter werk wil, kan er net zo goed mee geholpen worden. Soms leidt een loopbaanadvies zelfs tot de conclusie dat iemand met een paar aanpassingen beter in zijn huidige functie past.

Daarmee sluit de brief aan bij een bredere discussie over werk dat meebeweegt met de levensfase. De SER pleitte recent voor een arbeidsmarkt die meebeweegt met het leven, waarin overstappen tussen sectoren minder drempels kent.

Conclusie en aanbeveling

De brief laat zien dat werkgevers en vakbonden van werk naar werk niet langer als bijzaak bij ontslag zien, maar als vast onderdeel van een goed werkende arbeidsmarkt. De boodschap aan werkgevers is duidelijk: begin vroeg, kijk naar skills en zorg dat medewerkers zelf regie kunnen nemen over hun loopbaan.

Voor hr betekent dat concreet: check wat jullie cao en O&O-fonds al regelen aan loopbaanbegeleiding en scholing, en of medewerkers die regelingen kennen. Neem van werk naar werk op in het loopbaanbeleid, niet pas in het sociaal plan. Herschrijf vacatureteksten vanuit vaardigheden in plaats van diploma’s. En leg bij een reorganisatie tijdig contact met het Regionaal Werkcentrum en het WerkgeversServicepunt.

Stand van zaken: de aanbeveling en handreiking die in deze brief werden aangekondigd, zijn inmiddels verschenen. Op 12 mei 2026 stuurde de Stichting van de Arbeid haar aanbevelingen over van-werk-naar-werkafspraken naar cao-partijen en besturen van opleidingsfondsen, met een handreiking vol voorbeelden uit sectoren en organisaties. De visie in deze brief vormt daarvan de basis. De gesprekken over structurele financiering van de gerichte begeleiding liepen bij het verschijnen van de brief nog.
Tags: arbeidsmarkt, arbeidsmobiliteit, cao, Loopbaanbegeleiding, van werk naar werk
Ook Interessante Document

Blijf op de hoogte


Laatste nieuws

Meet-up: Trigger Your Brain!
HR-talenten denken na over digital readiness
HRcommunity Presents: The Employee Experience

Kalender

11
jan
Cursus Duurzame inzetbaarheid en vitaliteit binnen de organisatie
UTRECHT
23
nov
HR Webinar Week

Downloads

Geld uitgeven aan anderen bevordert geluk
Whitepapers
Transformatie in HR
Whitepapers
Monitoren van sociale innovatie: slimmer werken, dynamisch managen en flexibel organiseren
Whitepapers

WORD LID

Met HRcommunity maken we het werkveld iedere dag een stukje beter en mooier. Meld je gratis aan als lid, maak verbinding, haal én breng kennis, maak je eigen ledenprofiel, connect met andere leden en meer.

PUBLICEER

Heb je een uniek en interessant artikel geschreven en denk je dat deze interessant kan zijn voor de leden van HRcommunity? Stuur deze dan in via het formulier en wij gaan er mee aan de slag.