Beleidsregels beoordelingskader poortwachter: wanneer heeft een werkgever genoeg gedaan?
» Document
»
Beleidsregels beoordelingskader poortwachter: wanneer heeft een werkgever genoeg gedaan?
Wanneer doet een werkgever genoeg voor een zieke werknemer? De Beleidsregels beoordelingskader poortwachter tonen hoe UWV re-integratie toetst.
Na twee jaar ziekte komt voor elke werkgever dezelfde vraag op tafel: heeft UWV genoeg gezien? Of er een loonsanctie volgt, hangt niet af van de smaak van een individuele beoordelaar. UWV werkt met een vastgesteld kader: de Beleidsregels beoordelingskader poortwachter.
Die beleidsregels bevatten geen nieuwe verplichtingen. Ze vatten samen wat wet, rechtspraak en professionele richtlijnen al vragen van werkgever en werknemer. De tekst geldt in deze vorm sinds 18 november 2006. UWV werkte hem later uit in de praktischere Werkwijzer Poortwachter.
Wie wil begrijpen waarom die werkwijzer is zoals hij is, leest de beleidsregels. UWV presenteert ze ook nadrukkelijk als richtsnoer vooraf, niet alleen als toetssteen achteraf.
De drie belangrijkste vragen
1. Wanneer is het re-integratieresultaat goed genoeg?
Het resultaat staat voorop, en dat hoeft niet optimaal te zijn: bevredigend volstaat. Daarvan is sprake bij een structurele (gedeeltelijke) werkhervatting die min of meer past bij wat de werknemer nog kan. Is dat niet haalbaar, dan geldt aan het eind van de twee jaar ook werk met een loonwaarde van minstens 65% van het oude loon als bevredigend. Dat werk moet dan wel structureel zijn, en werkgever en werknemer moeten het erover eens zijn. Is het resultaat bevredigend, dan kijkt UWV niet meer naar de weg ernaartoe.
2. Wat gebeurt er als het resultaat tegenvalt?
Dan beoordeelt UWV het hele traject: de processtappen, de medische kant en de arbeidskundige kant. De toetsvraag is steeds of werkgever en werknemer in redelijkheid tot hun inspanningen konden komen. Waren de inspanningen voldoende, of had de werkgever een deugdelijke grond, dan volgt geen sanctie. Zo niet, dan wordt de WIA-aanvraag opgeschort en betaalt de werkgever maximaal 52 weken langer loon door.
3. Hoe ver reikt de plicht van de werkgever?
Niet verder dan redelijk. Vier factoren bepalen waar die grens ligt. De eerste is de inhoud van het werk. Dan de omvang en organisatie van het bedrijf. Verder de financiële belasting voor de bedrijfsvoering. En tot slot wat gebruikelijk is in de sector of de cao. De grens is in elk geval bereikt als re-integratie het productieproces in gevaar brengt of het bedrijf financieel onevenredig belast.
De kern op een rij
- 2006: sinds 18 november 2006 geldt deze tekst ongewijzigd
- 65%: loonwaarde die aan het eind van de wachttijd als bevredigend resultaat kan gelden
- 52 weken: maximale duur van de loonsanctie
- 4 factoren bepalen wat redelijk is: inhoud van het werk, organisatie, bedrijfsvoering en sector
- 12 onderdelen moet het re-integratieverslag bevatten
- 1 week: termijn om ontbrekende stukken aan te vullen (in de Werkwijzer 2022: 5 werkdagen)
- 6 weken: UWV meldt uiterlijk zo lang voor het einde van de loondoorbetaling dat de WIA-aanvraag wordt opgeschort
- 6 weken: in de regel de maximale duur van werken op arbeidstherapeutische basis
- 3 maanden: evaluatieritme bij herplaatsing voor weinig uren in het eigen bedrijf
- 70%: hoger dan dit deel van het resterende loon hoeven re-integratiekosten bij een tijdelijk contract niet te zijn
- 6 belastingsvelden uit de Functionele Mogelijkhedenlijst waarin de bedrijfsarts beperkingen beschrijft
Resultaat eerst, formulieren daarna
Veel organisaties behandelen poortwachter als een kalender met deadlines. De beleidsregels kijken er anders naar. De processtappen uit de Regeling procesgang zijn uitdrukkelijk secundair ten opzichte van wat er feitelijk aan re-integratie is gedaan.
Een te late of onvolledige probleemanalyse telt dus alleen als daardoor kansen zijn gemist. Andersom beschermen keurig ingevulde formulieren niet als er geen echte inspanning achter zit.
Ontbreken er stukken, dan is dat een administratieve tekortkoming die altijd te herstellen is, desnoods met een achteraf opgestelde rapportage. Opvallend is ook wat de regels over de probleemanalyse zeggen. Die is bedoeld voor werkgever en werknemer en moet niet ‘over hun hoofd heen’ richting UWV worden geschreven.
De werkgever blijft eindverantwoordelijk
De werkgever moet zich laten bijstaan door een bedrijfsarts of gecertificeerde arbodienst. Achter hun oordeel verschuilen kan hij zich niet. Hij houdt de vinger aan de pols, vraagt door en mag een nieuwe probleemanalyse eisen als de eerste hem onvoldoende richting geeft.
Een casemanager aanwijzen is verplicht, maar het ontbreken ervan leidt op zichzelf niet tot een sanctie. Ook een re-integratiebedrijf inschakelen is niet verplicht. Doet de werkgever dat wel en presteert het bureau onder de maat, dan komen gemiste kansen voor zijn rekening. Hij beoordeelt zo’n bureau zoals elke andere zakelijke dienstverlener.
Eerst eigen werk, dan eigen bedrijf, dan elders
De volgorde is helder: terug in het eigen werk, desnoods aangepast, dan ander passend werk binnen het bedrijf, en pas daarna werk bij een andere werkgever. Het initiatief ligt bij de werkgever. Hij moet passend werk aanbieden en zo nodig opdragen. Wijzen op vacatures of laten meedraaien in sollicitatieprocedures is niet genoeg.
Ook bij inkrimping of een persoonlijk conflict moet de werkgever actief zoeken. Een andere werknemer ontslaan om ruimte te maken hoeft niet. Dat de functie inmiddels door een vervanger is ingenomen, is echter geen excuus.
Herplaatsing voor weinig uren in het eigen bedrijf kan, als de werknemer dat wil en er zicht is op uitbreiding. Dan volgt wel elke drie maanden een evaluatie.
Bij de eerstejaarsevaluatie, het zogenoemde opschudmoment, moeten werkgever en werknemer nadrukkelijk naar werk elders kijken als terugkeer in het eigen bedrijf nog niet in zicht is. Alleen een concreet perspectief op hervatting in het eigen bedrijf rechtvaardigt dat het tweede spoor wacht.
Wat van de werknemer wordt gevraagd
De werknemer moet meewerken aan zijn herstel en re-integratie, met een positieve houding en enige flexibiliteit, ook als het traject niet helemaal naar zijn zin is. Hij volgt een medisch gangbare behandeling, maar houdt vrijheid in de keuze van arts en behandelvorm. Ook moet hij meewerken aan redelijke scholing of training.
Werkt hij niet mee, dan wordt van de werkgever verwacht dat hij ingrijpt. Dat kan met een deskundigenoordeel, door loon in te houden of, als uiterste middel, door te dreigen met ontslag. Laat de werkgever dat zonder goede reden na, dan kan hij zelf een loonsanctie krijgen.
Een deskundigenoordeel is volgens de regels ook hét middel om een vastgelopen traject los te trekken. Dat initiatief ligt in eerste instantie bij de werkgever.
Tijdelijke contracten
Voor een tijdelijk dienstverband gelden in principe dezelfde verplichtingen en processtappen. Wel mag de werkgever de kosten afwegen tegen de resterende contractduur, tot maximaal 70% van het nog te betalen loon.
Is de werknemer zes weken of langer ziek, dan stelt de werkgever uiterlijk op de laatste contractdag een re-integratieverslag op. Vindt UWV de inspanningen onvoldoende, dan verhaalt het het ziekengeld op de werkgever.
Conclusie en aanbeveling
De beleidsregels laten zien dat de poortwachterstoets draait om redelijkheid en resultaat, niet om afvinken. Voor HR betekent dat drie dingen:
- Stuur op een duurzaam resultaat en leg vast waarom keuzes redelijk waren.
- Neem het opschudmoment na een jaar serieus.
- Blijf eigenaar van het traject, ook als bedrijfsarts, casemanager of re-integratiebureau het uitvoerende werk doen.
Hoe UWV dit kader in de praktijk toepast, met alle termijnen en modelformulieren, lees je in onze samenvatting van de Werkwijzer Poortwachter. Wat te doen als er nog geen bedrijfsarts is, lees je in Geen arbodienstabonnement, wel een zieke medewerker?
Let op: de tekst van deze beleidsregels dateert van 2006. Hij verwijst nog naar de WAO, naar het CWI (waarvan de taken inmiddels bij UWV liggen) en naar STECR-werkwijzers. Waar de beleidsregels één week noemen om ontbrekende stukken aan te vullen, hanteert UWV in de Werkwijzer Poortwachter (2022) 5 werkdagen.
Er ligt bovendien een wetsvoorstel bij de Tweede Kamer dat het advies van de bedrijfsarts over de belastbaarheid leidend maakt bij de toets. De beoogde invoering is 2028. Kijk op uwv.nl en rijksoverheid.nl voor de actuele stand van zaken.
Alle kernbegrippen en details
- Poortwachterstoets / RIV-toets: de beoordeling van de re-integratie-inspanningen vóór de beoordeling van het WIA-recht.
- Bevredigend resultaat: een structurele hervatting die past bij de mogelijkheden, of minimaal 65% loonwaarde aan het eind van de wachttijd.
- Deugdelijke grond: een rechtvaardiging voor onvoldoende inspanningen, waardoor geen loonsanctie volgt.
- Loonsanctie: maximaal 52 weken extra loondoorbetaling; kan korter als de tekortkoming snel wordt hersteld.
- Toetsaspecten: processtappen (Regeling procesgang), medische aspecten en arbeidskundige aspecten.
- Re-integratieverslag (onderdelen a–l): administratieve gegevens en de aard van het bedrijf; functie en bekwaamheden van de werknemer; eerste ziektedag; probleemanalyse en advies; plan van aanpak met bijstellingen; eerstejaarsevaluatie en laatste evaluatie; oordeel over de kwaliteit van de arbeidsrelatie; actueel oordeel van de bedrijfsarts; oordeel over passende arbeid; oordeel van de werknemer.
- Opschudmoment: de eerstejaarsevaluatie, het moment om de koers bij te stellen en het tweede spoor te bekijken.
- Passende arbeid: werk dat redelijkerwijs gevraagd kan worden, gelet op arbeidsverleden, opleiding, gezondheid, afstand en loon. Hoe langer het verzuim duurt, hoe ruimer.
- FML-belastingsvelden: persoonlijk functioneren, sociaal functioneren, fysieke arbeidsomstandigheden, dynamische handelingen, statische houdingen en werktijden.
- Geen arbeidsmogelijkheden: bij een stabiel of progressief ziektebeeld zonder behandelopties zijn geen re-integratie-inspanningen meer nodig. Er volstaat een beperkte probleemanalyse.
- Verkorte wachttijd (IVA): bij volledige en duurzame arbeidsongeschiktheid mogelijk na 13 tot 78 weken. Er volgt dan geen poortwachterstoets.
- Participatieverzoek: bij een tijdelijk contract kan de werkgever UWV vragen het traject na het einde van het contract voort te zetten of mee te betalen.
- Verhaal ziekengeld: UWV verhaalt ziekengeld op de werkgever bij onvoldoende inspanningen voor een werknemer van wie het contract is afgelopen.
Ook Interessante Document
Naar alle Document
Blijf op de hoogte
Laatste nieuws
Kalender
Downloads
Kennis
WORD LID
Met HRcommunity maken we het werkveld iedere dag een stukje beter en mooier. Meld je gratis aan als lid, maak verbinding, haal én breng kennis, maak je eigen ledenprofiel, connect met andere leden en meer.
PUBLICEER
Heb je een uniek en interessant artikel geschreven en denk je dat deze interessant kan zijn voor de leden van HRcommunity? Stuur deze dan in via het formulier en wij gaan er mee aan de slag.

