Verjaring bij de Whk: voorkom dat premiekansen ongemerkt verloren gaan

De gedifferentieerde premie Werkhervattingskas (Whk) is voor veel werkgevers een jaarlijks terugkerend onderwerp. Het kan lonen om niet alleen naar de nieuwste beschikking te kijken. Ook eerdere Whk-beschikkingen kunnen namelijk nog financiële gevolgen hebben.

Daarbij speelt verjaring een belangrijke rol. Verjaring bij de Whk betekent dat de mogelijkheid om oudere Whk-beschikkingen te laten aanpassen na verloop van tijd kan vervallen. Valt een premiejaar eenmaal buiten de geldende termijn, dan kan een fout over dat jaar niet meer financieel worden hersteld.

Waarom verjaring bij de Whk aandacht verdient

Voor middelgrote en grote publiek verzekerde werkgevers wordt de hoogte van de Whk-premie mede bepaald door toegerekende Ziektewet- en WGA-uitkeringen. Een uitkering kan daardoor langere tijd invloed hebben op de premie die een organisatie betaalt.

Zo kan een WGA-uitkering maximaal 10 jaar doorwerken in de publieke WGA-financiering. Ziektewet-flexuitkeringen worden maximaal 2 jaar uit de Werkhervattingskas gefinancierd.

Wanneer achteraf blijkt dat een uitkering onterecht aan jouw organisatie is toegerekend, kan die fout dus al verschillende Whk-beschikkingen hebben beïnvloed. Alleen de meest recente beschikking corrigeren, betekent daarom niet automatisch dat het financiële nadeel uit eerdere jaren ook wordt hersteld. Juist daarom is het belangrijk om bij een Whk-controle verder terug te kijken dan alleen het nieuwste premiejaar.

Hoe ver kun je terug bij een Whk-controle?

Bij een verzoek om vermindering van een beschikking geldt in het algemeen een termijn van 5 jaar na het einde van het kalenderjaar waarop de beslissing betrekking heeft. Deze termijn komt ook terug in rechtspraak over het herzien van Whk-beschikkingen.

Heeft een Whk-beschikking betrekking op premiejaar 2021? Dan begint de vijfjaarstermijn doorgaans te lopen vanaf het einde van 2021. Een verzoek moet dan uiterlijk op 31 december 2026 zijn ontvangen.

Dat betekent tegelijkertijd dat wachten risico met zich meebrengt. Voor het verzamelen, controleren en onderbouwen van gegevens is tijd nodig. De exacte termijn kan bovendien afhangen van de juridische route en de specifieke omstandigheden van een dossier. Bij een controle is het daarom belangrijk om per beschikking te bepalen over welk premiejaar deze gaat, wanneer de beschikking is afgegeven, wanneer de bezwaar- of herzieningstermijn eindigt en welke financiële jaren door een mogelijke fout zijn beïnvloed.

Bezwaartermijn en verjaring zijn niet hetzelfde

Tegen een Whk-beschikking kun je normaal binnen 6 weken na de dagtekening bezwaar maken. Binnen deze periode kan de beschikking via de reguliere bezwaarprocedure volledig worden beoordeeld.

Zijn die 6 weken al voorbij? Dan staat de oorspronkelijke beschikking doorgaans vast. Dat betekent echter niet per definitie dat iedere mogelijkheid tot aanpassing is verdwenen. Je kunt nog een herzieningsverzoek indienen. De Belastingdienst beoordeelt vervolgens of er aanleiding is om terug te komen op de eerdere beslissing.

Een herzieningsverzoek moet daarbij niet worden gezien als verlengde van de bezwaartermijn. De juridische positie en beoordelingsruimte zijn anders. Het verlopen van de bezwaartermijn betekent dus niet automatisch dat een werkgever niets meer kan doen, maar onbeperkt teruggaan is evenmin mogelijk.

Wat verjaart er eigenlijk?

Bij verjaring rond de Whk staat niet zozeer de uitkering zelf centraal. Het gaat om de mogelijkheid om een oudere beschikking nog te laten aanpassen. Dat onderscheid is relevant, omdat één onjuist toegerekende uitkering gevolgen kan hebben voor meerdere Whk-beschikkingen.

Stel bijvoorbeeld dat een WGA-uitkering vanaf 2020 ten onrechte aan een werkgever is toegerekend. Die uitkering kan vervolgens de berekening van meerdere latere Whk-premies hebben beïnvloed. Voor ieder premiejaar bestaat echter een eigen beschikking en daarmee een eigen termijn.

Hierdoor kan binnen één dossier een situatie ontstaan waarin het oudste premiejaar al buiten de termijn valt, terwijl enkele latere jaren nog wel kunnen worden herzien. Voor de meest recente beschikking kan mogelijk zelfs nog de reguliere bezwaartermijn gelden. Een goede dossiercontrole kijkt daarom naar de volledige tijdlijn en niet afsluitend naar één afzonderlijke beschikking.

De datum waarop je een fout ontdekt, is niet bepalend

Een ander belangrijk aandachtspunt is het moment waarop de termijn begint te lopen. Bij een termijn van 5 jaar wordt doorgaans gekeken naar het einde van het kalenderjaar waarop de Whk-beschikking betrekking heeft. De termijn begint dus niet automatisch opnieuw op het moment dat je als werkgever een fout ontdekt.

Ontdek je bijvoorbeeld in 2026 dat een beschikking uit 2020 onjuist was, dan betekent de ontdekking in 2026 niet dat vanaf dat moment een nieuwe termijn van 5 jaar begint. In dit voorbeeld is correctie niet meer mogelijk, omdat de termijn van 5 jaar verstreken is.

De datum waarop de fout wordt ontdekt kan wel relevant zijn voor de inhoudelijke beoordeling en motivering. Het is alleen belangrijk om er niet vanuit te gaan dat deze datum de oorspronkelijke termijn verlengt.

Wachten kan een financieel risico opleveren

Verjaring is daarmee niet alleen een juridisch aandachtspunt. Het kan direct financiële gevolgen hebben. Door een controle uit te stellen, kan ieder jaar opnieuw een ouder premiejaar buiten de correctietermijn vallen. Daarmee kan een deel van een mogelijk financieel voordeel definitief verloren gaan.

Dat risico wordt groter wanneer een fout meerdere jaren doorwerkt. Denk bijvoorbeeld aan een onjuiste WGA-toerekening die verschillende opeenvolgende beschikkingen beïnvloedt. Ook een verkeerd verwerkt overgangspercentage na een overname kan langdurige impact hebben.

Kan een Whk-controle met terugwerkende kracht plaatsvinden?

Wanneer blijkt dat een Whk-beschikking op onjuiste gegevens is gebaseerd en het premiepercentage wordt aangepast, kan dit leiden tot correcties over eerdere jaren.

De Belastingdienst heeft hiervoor een specifiek formulier voor situaties waarin een nieuw of aangepast Whk-percentage afwijkt van het percentage dat al in de loonafgifte is toegepast. In 2026 kan dit formulier worden gebruikt voor de jaren 2021 tot en met 2026. Werkgevers hoeven in die situatie niet zelf alle loonafgiften voor de Whk-premie te corrigeren.

Belangrijk is wel dat dit formulier pas relevant wordt nadat een ander premiepercentage is vastgesteld. Het vervangt dus niet de inhoudelijke controle van de beschikking en ook niet een eventueel bezwaar of herzieningsverzoek.

Van inhoudelijke correctie naar financiële verwerking

Wanneer na een herziening een premiepercentage wordt aangepast, is het proces nog niet klaar. Vervolgens moet worden vastgesteld welk bedrag in eerdere jaren te veel of juist te weinig is afgedragen.

Een aanpassing van een Whk-beschikking vraagt daarom zowel om inhoudelijke als financiële opvolging. Alleen vaststellen dat een uitkering verkeerd is toegerekend, is niet voldoende. De wijziging moet uiteindelijk ook correct worden verwerkt in de premie en afdracht.

Voorkom dat correctiemogelijkheden vervallen

Een verlopen bezwaartermijn betekent dus niet in alle gevallen dat je te laat bent. Tegelijkertijd kent ook de mogelijkheid om een oudere Whk-beschikking te laten herzien duidelijke grenzen. Een tijdige controle is daarom belangrijk.

Met de vrijblijvende Whk-check van OAZ brengen we in beeld welke beschikkingen nog kunnen worden gecontroleerd. We beoordelen de achterliggende uitkeringslasten en signaleren welke jaren dreigen te verjaren. Bij een mogelijke fout ondersteunen we ook bij het vervolgtraject.