‘Voor 5 procent van de medewerkers gaan we geen regel maken’

AFAS heeft al bijna tien jaar geen personeelshandboek meer. Alle regels werden vervangen door eentje: werk met gezond verstand in het belang van AFAS. Maar ja, wat is gezond verstand? En wat is het belang van AFAS? Daar kunnen de meningen nogal over verschillen, ziet Directeur HR, CSR & Facilitair Britt Breure. ‘Bij een sterke cultuur hoort dat je het daarover hebt met elkaar. En dat doen we op allerlei manieren.’

Over regels gesproken. Ik hoorde dat jullie met alle collega’s gediscussieerd hebben over jouw schoenen.

‘Ha, ja, dat klopt! Ik presenteer samen met mijn collega Hans ons maandelijkse online Cultuur Halfuur. Daarin nemen we al onze collega’s mee langs een aantal vaste rubrieken die gaan over onze cultuur, zoals Breaking News en de Tuuttuut Productminuut. Ik droeg tijdens de uitzending loafers met een open hak, en Hans vond dat dat echt niet kon. Hij vond het meer pantoffels of slippers, in ieder geval iets voor op vakantie, niet voor op kantoor. Ik zag dat anders, dit waren keurige schoentjes, en je moet ook een beetje met de mode meegaan. Toen hebben we in de chat de mening van het volk gevraagd.’

En, wat vond het volk?

‘Nou, dat verschilde behoorlijk. Van ‘kan prima, het is een sandaal zonder riempje’ tot: ‘getsie, dan zie ik je hielen’.’

Kan je daar wat mee?

‘Zeker. Kijk, de bedoeling van zo’n discussie is niet om een eindoordeel te krijgen. Want met een eindoordeel heb je eigenlijk gewoon een nieuwe regel gemaakt: loafers mogen wel, maar niet met open hak ofzo. En regels hebben we echt liever niet bij ons bedrijf. We hebben veel liever dat medewerkers zelf nadenken, en dat we hen daarin vertrouwen. Daarom hebben we jaren geleden ons personeelshandboek eruit gedaan, en vervangen door één gouden regel: werk met gezond verstand in het belang van AFAS.’

Dat is wel een heel brede regel.

‘Ja, dat is zo. Maar we hebben ook onze AFAS-waarden: Gek, Familie, Vertrouwen en Doen. Die geven vaak al veel richting. Bovendien hebben we het veel met elkaar over wat dan gezond verstand is, en wat we verstaan onder het belang van AFAS. Dat doen we op allerlei manieren. In dat Cultuur Halfuur, in de teams, en met de managers. Bij de afschaffing van het personeelshandboek hebben we bijvoorbeeld bijeenkomsten gehouden met onze managers, waarin we fictieve situaties langsliepen. Een dure zonnebril declareren omdat je als consultant veel in de auto zit, wat vinden we daarvan? Of een medewerker die extra verlof wil vanwege een cosmetische operatie?’

En het doel is dan dus niet om het eens te worden over het antwoord.

‘Nee, het is juist interessant om vragen van verschillende kanten te bekijken. Daarmee werk je aan je cultuur. Het levert ook weer nieuwe inzichten op. Een voorbeeldje: sommige collega’s declareren hun kilometerkosten als ze naar een bedrijfsuitje gaan. Mijn eerste gedachte was: dat zou ik zelf nooit doen, je krijgt al een mooie dag cadeau. Toen ik het besprak met een collega, had die een andere visie. Ja, jij hebt een leaseauto Britt, dus je hebt makkelijk praten, en de benzine is ook gewoon hartstikke duur, bovendien is zo’n uitje voor je werk. Het is niet alsof ze met het gezin naar de Efteling gaan. Daar had ie echt een punt. Het kan ook nog eens per medewerker verschillen hoe je naar een vraag kijkt. Iedereen heeft weer een andere thuissituatie bijvoorbeeld.’

Maar er zullen toch ook wel dingen zijn waar je als bedrijf wél echt een mening over hebt? Waarvan je zegt: dat hebben we liever wel of juist niet?

‘Ja, die bespreken we in ons Cultuurcafé, waar we met al onze medewerkers bij elkaar komen. Na de opening van ons nieuwe Clubhuis hadden we het bijvoorbeeld over waar onze collega’s gebruik van kunnen maken: er is een masseur, er zijn taartjes en koffie in ons Entreecafé, er zijn sportruimtes. Als je wilt, kun je de hele dag een soort van all-inclusive ervaring hebben. En er waren dus een paar collega’s die dat ook echt hadden. Die begonnen de dag met een taartje, dan lekker sporten en langs de masseur.

Onze CEO Bas heeft toen wel uitgelegd wat we daarvan vonden. ‘Het kan allemaal, maar het kan niet allemáál’. We komen hier ook om te werken zeg maar.’

En hoe gaat dat dan nu?

‘Ja, goed! Maar dat was eigenlijk altijd al zo. Kijk, die all-inclusive collega’s vormden hooguit 5 procent van onze medewerkers. De andere 95 procent kon al prima met ruimte en vertrouwen omgaan. Dat is nog een reden om geen regels te willen: je beknot de vrijheid van de overgrote meerderheid, omdat een kleine minderheid even geholpen moet worden met de bedoeling.

Bovendien is het ook van die laatste 5 procent meestal geen kwade wil hè? Soms moet je het ook even inzien. Mijn eerste baantje was bij een evenementenbureau. Daar organiseerden we een handbalevent, op het laatst was dat echt superdruk. Ik speelde ook in een softbalteam, en ik had training. Dus ik zei aan het einde van de middag: ‘Doei, ik moet trainen.’ Terwijl die anderen allemaal overwerkten. Ik was me echt van geen kwaad bewust. Maar ik zou het nu nooit meer zo doen.’

Terug naar je loafers: ga je ze houden?

‘Ja, tuurlijk. En ik doe ze ook gewoon aan naar kantoor. Wél leuk dat hierdoor weer een nieuwe rubriek in ons Cultuur Halfuur geboren is: De AFAS Cultuurkwestie. Gaan we elke week zo’n kwestie voorleggen. Daar kijk ik naar uit!’