Tags: AI, AI-pilot, HR, samenwerking, teamcoaching

Met AI betere ideeën, maar minder vertrouwen in een topresultaat

Medewerkers kunnen met AI betere ideeën ontwikkelen en toch minder verwachten van hun eigen resultaat. Ontdek hoe je als HR-professional werkelijke kwaliteit, tijdwinst en medewerkerservaring samenbrengt in de evaluatie van een AI-pilot.

Je evalueert een AI-pilot en vraagt medewerkers hoe ze hun resultaat inschatten. Ze zijn voorzichtig. Het werk ging vlot, de ervaring was prettig, maar of hun idee echt tot de beste behoort? Daar zetten ze niet hoog op in. Voor HR is dat een lastig signaal. Heeft AI weinig toegevoegd, of beoordelen medewerkers hun eigen werk anders dan een deskundige zou doen? Wie alleen naar de ervaringen vraagt, laat die vraag open.

Een veldexperiment bij Procter & Gamble laat zien waarom het loont om ook het werk zelf te beoordelen. Deelnemers met AI leverden gemiddeld beter beoordeelde oplossingen aan dan deelnemers die alleen en zonder AI werkten. Toch verwachtten AI-gebruikers minder vaak dat hun oplossing bij de beste tien procent hoorde.

Hoe goed is het werk werkelijk?

De onderzoekers analyseerden het werk van 776 professionals die echte productinnovatievraagstukken aanpakten. Deelnemers werden willekeurig verdeeld over vier groepen. Ze werkten individueel of in tweetallen, met of zonder AI. Elk tweetal combineerde iemand uit R&D met iemand uit de commerciële functie. De controlegroep bestond uit individuen zonder AI.

Experts met een zakelijke en technologische achtergrond beoordeelden de oplossingen op een schaal van één tot tien. Ze wisten niet onder welke omstandigheden een oplossing was gemaakt of wie haar had ingediend. Zowel individuen als duo’s met AI kregen gemiddeld hogere kwaliteitsscores dan de controlegroep. Ook duo’s zonder AI presteerden beter dan die controlegroep. Individuen met AI bereikten een niveau dat vergelijkbaar was met dat van duo’s zonder AI.

Voor een HR-pilot kun je die manier van beoordelen als inspiratie gebruiken. Laat bijvoorbeeld ingeleverde werkstukken beoordelen zonder te vermelden of er AI bij is gebruikt. Spreek vooraf af waarop je let, passend bij de taak. Bij een voorstel kun je denken aan de aansluiting op de vraag en de bruikbaarheid van de uitwerking. Vraag de makers afzonderlijk hoe zij hun resultaat inschatten. Je kunt dan zien waar hun oordeel overeenkomt met dat van de beoordelaars en waar het uiteenloopt.

Voorzichtigheid vertelt niet het hele verhaal

Direct na het inleveren kregen deelnemers de vraag of ze verwachtten dat hun oplossing tot de beste tien procent behoorde. Bij AI-gebruikers lag die verwachting 9,2 procentpunt lager dan bij de controlegroep. De vraag mat de verwachte positie tussen andere oplossingen, niet het algemene zelfvertrouwen of vertrouwen in AI, en waarom AI-gebruikers lager inzetten is niet onderzocht.

Als je medewerkers vraagt of ze tevreden zijn over hun resultaat, stel je een andere vraag dan wanneer je vraagt of het tot de beste resultaten behoort. Kies daarom vooraf welke inschatting je wilt vergelijken met de beoordeling van het werk. Houd de vraag bij opeenvolgende evaluaties gelijk. Een medewerker die een bruikbaar voorstel heeft gemaakt en tegelijk weinig kans denkt te maken op een toppositie, geeft daarmee twee verschillende signalen af.

Dat onderscheid helpt ook bij het gesprek na de beoordeling. Als een medewerker het eigen resultaat laag inschat terwijl beoordelaars het sterk vinden, kun je samen bekijken welke onderdelen zij verschillend wegen. Richt het gesprek op het ingeleverde werk.

Prettiger en sneller is een eigen uitkomst

De AI-gebruikers meldden meer positieve emoties, waaronder enthousiasme en energie, en minder negatieve emoties, zoals angst en frustratie. Ze werkten ook sneller. Individuen met AI besteedden 16,4 procent minder tijd aan de opdracht dan de controlegroep, duo’s met AI 12,7 procent minder. Een prettigere ervaring en sneller afronden gingen in dit experiment dus samen met een lagere verwachting van een toppositie.

Geef die verschillende uitkomsten elk een plek in je evaluatie. Registreer de tijd die een taak kost en vraag naar de ervaring tijdens het werk, naast de verwachte en beoordeelde kwaliteit. Anders blijft bij een antwoord als ‘het ging goed’ onduidelijk wat de medewerker bedoelt. Ging de taak sneller, was het werken aangenamer of vindt de medewerker de oplossing inhoudelijk sterker? Voor een besluit over het vervolg van een pilot wil je dat verschil kunnen zien.

Welk perspectief krijgt ruimte?

Voor HR is ook relevant wat er gebeurde als twee mensen samenwerkten. Duo’s met AI hadden 9,2 procentpunt meer kans op een oplossing in de beste tien procent dan de controlegroep, waar die kans 5,8 procent was. Het effect voor duo’s met AI was statistisch significant ten opzichte van de controlegroep. Bij individuen met AI was het effect klein en niet significant.

Ook de inhoudelijke balans verschoof. Zonder AI waren oplossingen vaker technisch of commercieel gekleurd. Bij duo’s zagen de onderzoekers daarin een aanwijzing dat het perspectief van de invloedrijkste deelnemer domineerde. Met AI waren de oplossingen evenwichtiger. Wie teams begeleidt, krijgt te maken met groepsdynamiek, machtsverhoudingen en de onderstroom in teams, onderwerpen die in de post-hbo-opleiding teamcoaching van UNLP worden behandeld.

Neem bij een pilot met teams daarom ook de inhoud van hun gezamenlijke resultaat onder de loep. Zijn verschillende vakinhoudelijke perspectieven herkenbaar uitgewerkt? Vraag teamleden vervolgens hoe zij hun afwegingen hebben gemaakt. Dat biedt een concreet vertrekpunt om te bespreken wiens inbreng ruimte kreeg.

Het experiment duurde één dag en vond virtueel plaats. De teams bestonden uitsluitend uit tweetallen en de deelnemers hadden relatief weinig AI-ervaring. De bevindingen staan in een werkdocument en geven een beperkt beeld van de dagelijkse samenwerking in grotere teams. Gebruik ze als aanleiding om in je eigen organisatie gericht te kijken, met taken en teams die passen bij de invoering die je overweegt.

Kies voor de volgende evaluatie van je AI-pilot één afgebakende taak. Neem het werkstuk mee naar het evaluatiegesprek en begin bij een onderdeel waar medewerker en beoordelaar verschillend over oordelen. Vraag wat ieder daarin sterk of zwak vindt, zodat duidelijk wordt waarop hun oordeel berust.

 

Tags: AI, AI-pilot, HR, samenwerking, teamcoaching
Je moet om een reactie te plaatsen.
Ook Interessante Artikel

Blijf op de hoogte


Laatste nieuws

AI in organisaties: het echte rendement zit in het herontwerp van werk
Talentstrategie krijgt vorm: wat de plannen van onderwijs en werkgevers betekenen voor HR
AI en werk: kabinet wil OR eerder betrekken bij strategische AI-keuzes

Kalender

23
nov
HR Webinar Week
11
jan
Cursus Duurzame inzetbaarheid en vitaliteit binnen de organisatie
UTRECHT

Downloads

De werkplek als leerplek: 13 principes om leren in het werk te organiseren
Rapporten
Leercultuur bij gemeenten: relatief sterk, maar het gaat niet vanzelf
Rapporten
Tussen niets en therapie: wat coaches hebben aan kennis van het zenuwstelsel
Magazines

WORD LID

Met HRcommunity maken we het werkveld iedere dag een stukje beter en mooier. Meld je gratis aan als lid, maak verbinding, haal én breng kennis, maak je eigen ledenprofiel, connect met andere leden en meer.

PUBLICEER

Heb je een uniek en interessant artikel geschreven en denk je dat deze interessant kan zijn voor de leden van HRcommunity? Stuur deze dan in via het formulier en wij gaan er mee aan de slag.