Waarom HR de missing link is in duurzaamheid, en wat we daaraan moeten doen

Duurzaam HRM is geen HR-thema, maar onderdeel van je bredere duurzaamheidsstrategie.

Waarom blijft HR zo vaak de vergeten factor in duurzaamheid? Precies daarover spreekt Judith Semeijn tijdens het seminar De kracht van Duurzaam HRM, georganiseerd op 23 september door ImpactWork. Klik hier voor kaarten.

Er is iets raars aan de hand in duurzaamheidsland. Terwijl bedrijven zich in bochten wringen om hun CO?-uitstoot te reduceren en groene labels te bemachtigen, blijft één cruciaal domein structureel onderbelicht: de manier waarop ze met hun mensen omgaan: HR dus.

En dat is niet alleen een gemiste kans. Het is een fundamentele denkfout. Want hoe duurzaam ben je eigenlijk als je bezuinigt op ontwikkeling zodra het economisch tegenzit? Of als je welzijn en werkdruk pas weer op de agenda zet zodra het ziekteverzuim explodeert (oftewel; te laat)?

Volgens Judith Semeijn, hoogleraar Duurzaam HRM aan de Open Universiteit, ligt daar precies het probleem: organisaties zeggen dat ze duurzaam willen zijn, maar gedragen zich vaak nog traditioneel zodra het spannend wordt. En duurzame HR-initiatieven sneuvelen dan al gauw als eerste.

Geen ‘zachte kant’, maar de ruggengraat van duurzaamheid

Semeijn maakt korte metten met het idee dat duurzaam HRM een ‘zachte’ pijler is in het duurzaamheidsverhaal. Integendeel: als je als organisatie écht impact wil maken op people, planet én profit, dan begint dat niet bij zonnepanelen of CO?-compensatie. Het begint bij hoe je omgaat met je mensen en hoe serieus je dat neemt. Dan zie je pas wanneer het schuurt.

Zodra bedrijven de hand op de knip houden voor ontwikkeling, maatwerk of werkdrukverlichting, komt hun ware prioriteit boven tafel. Niet toevallig ziet Semeijn dat juist dán blijkt of duurzaamheid een marketingverhaal was – of een kernwaarde.

Wil je dat duurzaam gedrag standhoudt onder druk? Dan moet het in je DNA zitten. Niet in de marge van het jaarplan, maar in de besluitvorming zelf. Niet als project, maar als principe.

De sustainability officer lost dit niet op

Veel organisaties hebben inmiddels een sustainability officer aangesteld. Goed bedoeld, maar vaak ineffectief. Waarom? Omdat de rest van de organisatie denkt: “die persoon doet de duurzaamheid, wij doen de business.”

Semeijn ziet het keer op keer: duurzame professionals raken in de knel zolang ze geen mandaat, geen steun vanuit de top, en geen gedeelde verantwoordelijkheid ervaren. Dan blijven het losse initiatieven. Frustrerend, vermoeiend, en uiteindelijk ineffectief.

Duurzaam HRM werkt alleen als de CEO zelf voorop gaat. Als leiderschap, cultuur en beleid één lijn trekken. En als HR niet aan de zijlijn staat, maar mee aan de tekentafel zit.

Maatwerk is geen luxe, het is noodzaak

Wat werkt dan wél? Maatwerk. Semeijn beschrijft hoe zelfs kleine interventies – zoals persoonlijk werkdrukmanagement – al enorme impact hebben op het werkplezier én de duurzame inzetbaarheid van medewerkers.

Het geheim? Mensen het gevoel geven dat ze ertoe doen.

Het klinkt simpel, maar het vraagt om lef. Want maatwerk vraagt om aandacht. Om dialoog. Om ruimte. En ja – om het besef dat niet alles in een dashboard past. Maar juist dát is wat het verschil maakt: wie het aandurft om te investeren in ontwikkeling, in flexibiliteit en in werkgeluk ziet mensen niet alleen beter functioneren, maar ook langer blijven.

Dat is geen kostenpost. Dat is duurzaam rendement.

Autonomie is geen recept, maar een puzzel

Een ander belangrijk punt dat Semeijn maakt: zelfsturing is niet heilig. Autonomie werkt, maar alleen als het past bij het type werk én de persoon. Zonder structuur of richting kan vrijheid ook leiden tot stress of verlamming.

Duurzaam HRM vraagt dus om nuance. Het is geen blauwdruk. Geen one-size-fits-all model. Het is een continu spel tussen kaders en ruimte, tussen vertrouwen en verantwoordelijkheid. En het vereist dat je als organisatie blijft luisteren, blijft leren en durft bij te sturen.

HR moet terug naar het hart van de organisatie

Wat ons betreft raakt Judith Semeijn hier aan de kern van de toekomst van werk: je kunt als organisatie geen duurzame impact maken zonder een sterk, mensgericht HR-fundament.

HR moet terug naar het hart van de organisatie. Niet als uitvoerder, maar als strategisch partner. Niet als facilitair loket, maar als systeemveranderaar.

Bij ImpactWork zien we dat in elke transformatie: duurzame groei vraagt om nieuwe keuzes in leiderschap, cultuur én HR-beleid. In onze programma’s – van HR Transformation Advisory tot Employee Experience – bouwen we aan organisaties waarin de mensen niet de sluitpost zijn, maar de hefboom voor vooruitgang.

Want uiteindelijk is het simpel: je kunt geen B Corp zijn met een old school HR-beleid. En je kunt geen duurzaam merk bouwen op een cultuur waarin welzijn optioneel is.

De echte vraag is dus: hoe principieel wil je zijn?