Organisatiecultuur: is wat je uitdraagt ook wat je werkelijk bent?

Bedrijven lijken er steeds beter in te slagen om een beeld van zichzelf neer te zetten waarin medewerkers zich herkennen. Dit benadrukten aanwezigen tijdens de Summit XL ’’Employee experience: organisatiecultuur’ van HRcommunity op 13 juni 2019.

’’We beleven de cultuur binnen een organisatie allemaal anders. Het kan verschillen per persoon, maar ook per afdeling of doelgroep,’ zegt Henk Zeilstra, HR-directeur bij RSM Belastingadviseurs. ’’Dat maakt het lastig om er één verhaal uit te destilleren, om te zeggen: dit is wie we zijn en wat we ambiëren.’

Toch lijken bedrijven hier de laatste jaren steeds beter in te worden. Ze vragen medewerkers geregeld hoe zij de organisatie beleven, wat ze belangrijk vinden binnen hun werk en wat ze graag anders zouden zien. Great Place to Work is een organisatie die wereldwijd bedrijven helpt om de organisatiecultuur in kaart te brengen met uitvoerige meetonderzoeken. Directeur René Brouwers: ’’Great Place to Work bestaat inmiddels 35 jaar en is in maar liefst zestig landen actief. De behoefte aan een positieve en gezonde organisatiecultuur is universeel.’

Onder ’’organisatiecultuur’ valt het geheel van normen, waarden en gedrag van medewerkers. Brouwers: ’’Je kunt onderscheid maken tussen wat de organisatie graag wil uitdragen en hoe de organisatie werkelijk functioneert. Die twee aspecten moet je zo dicht mogelijk bij elkaar in de buurt zien te krijgen: dat je bent wat je zegt te zijn.’

Doel op zich

Bedrijven met een goede organisatiecultuur nemen medewerkerstevredenheid doorgaans als doel op zich. Frans Kamsteeg, antropoloog en universitair hoofddocent organisatiestudies bij de VU, heeft vaak besturen gezien die te pragmatisch met hun organisatiecultuur omgingen. ’’Ze zien een positieve organisatiecultuur in de eerste plaats als een middel om meer te verdienen. Die houding werkt meestal niet op de lange termijn. Kijk liever hoe je zo goed en prettig mogelijk met elkaar kunt werken, ongeacht de uitkomst. Wat heb je daarvoor nodig? Waar zitten de spanningen? Neem de tijd. Goede bedrijfsresultaten volgen dan meestal vanzelf.’

De belangstelling voor organisatieculturen kwam in de jaren ’80 van de vorige eeuw op gang, herinnert Kamsteeg zich. ’’Japanse bedrijven presteerden destijds goed, ook al waren hun producten niet opvallend anders. De verklaring werd gezocht in de organisatiecultuur: de Japanse manier van werken zou doorslaggevend zijn. De vraag is natuurlijk of dat zo was, maar sindsdien is het concept niet meer weg te denken uit de organisatiekunde.’

Lees meer in de whitepaper Employee experience: organisatiecultuur.

Meer weten? Bekijk de video naar aanleiding van de Summit XL over organisatiecultuur!