Belonen is corporate conditioneren. Goed gedrag bekrachtigen is de motor van de organisatie. Uit onderzoek weten we dat belonen 80% effectiever is dan straffen. Door straffen en verbieden groeit de weerstand, terwijl complimenten en beloning het gewenste gedrag versterken, betoogt Jeroen Tuinte van Heemstra.

Het belangrijkste doel van belonen binnen organisaties is het gedrag sturen richting het organisatiedoel. Natuurlijk met salaris en bonussen, maar ook met complimenten, ingrepen in cultuur of opleidingen. Verscheidene beloningsvormen met ieder hun eigen merites, maar een gedeelde factor: stimuleren van goed gedrag. Maar waarom werkt dit?

Conditionering is overal. Natuurlijk kennen we de Pavlov-reactie, maar ook in de reclamewereld wordt hier volop gebruik van gemaakt. Al die lachende mensen in de Pepsi-reclame zijn daar niet voor niets. Het leert ons plezier te associëren met het drinken van deze cola. Dit is een onbewust leerproces dat een stimulus aan een (positieve of negatieve bekrachtiger) koppelt om gedrag te veranderen. Dit werkt ook in de werkcontext: corporate conditioneren.

The carrot or the stick?

Ook door te straffen of te belonen pas je conditioneren toe om gedrag te sturen. Al het gedrag kun je terugleiden naar het ABC-model: Antecedent, Behavior, Consequences. De antecedenten en consequenties hebben samen invloed op het gedrag. De antecedenten zijn omgevingsfactoren die aanzetten tot het gedrag. Om aan te zetten tot bepaald gedrag kan je deze antecedenten beïnvloeden of nudgen. Of het leidt tot blijvende gedragsverandering hangt echter vooral af van de consequenties.

De consequenties kun je op vier manieren aanpakken: belonen, dwingen, straffen of negeren. De ouderwetse directieve leidinggevende bedient zich vooral van dwang en straf: werknemers moeten gecontroleerd worden! Mensen willen echter de baas zijn over gedrag en zelf bepalen wat zij doen. Door goed gedrag te belonen behouden de medewerkers het gevoel van controle én wordt het goede gedrag bekrachtigd. Beloning werkt tot wel 80% effectiever dan de overige vormen! Dus vraag je niet langer af the carrot or the stick; de wortel is altijd de meest succesvolle manier om gedrag te beïnvloeden!

Benieuwd naar onze nieuwste inzichten op het gebied van beloningsmanagement? Lees dan hier verder in onze whitepaper; Persoonlijk Beloond

Verbind mens en gedrag met belonen

Beloningen bestaan er in allerlei vormen en maten. Salarisverhogingen, bonussen, complimenten, vrije tijd, aandacht. Belonen is echter persoonlijk. Niet iedereen ervaart dezelfde beloningen als stimulerend. Beloningen met effect sluiten aan bij de behoeften van de medewerkers binnen je organisatie. Zo is een ZZP’er bijvoorbeeld niet blij met een extra vrije dag, de treinreiziger met een fietsbudget of iemand van de ondersteunende afdeling met een prestatieafhankelijke bonus waar zij geen invloed op uit kunnen oefenen. Door de juiste carrot in te zetten heb je pas echt impact op gedrag.

De tweede regel is: weet wat je beloont. We nemen een stap terug naar het conditioneren: pas als er een koppeling tussen gedrag en de bekrachtiging is, leidt dit tot een positieve gedragsverandering. Anders is een wortel, simpelweg een wortel. Gezond, lekker, maar je weet niet wat die wortel betekent. Om beloningen optimaal toe te kunnen passen moet de beloning expliciet gekoppeld worden aan concrete gedragingen en resultaten. Je maakt een compliment direct na goed gedrag. Maar je maakt ook helder op basis van welke inspanningen die bonus is gegeven.

Dus…

Om medewerkers binnen jouw organisatie te sturen richting het organisatieresultaat is persoonlijk en gericht belonen cruciaal. Belonen is een ontzettend effectief mechanisme om gedrag te bekrachtigen. De gouden regel is alleen wel dat alle betrokken spelers kristalhelder hebben welk gedrag beloont wordt. Dit betekent dat de leidinggevende op de werkvloer gerichte complimenten moet maken direct na het goede gedrag, maar ook dat het bonusbeleid op organisatieniveau teruggevoerd wordt naar concrete gedragingen, resultaten en ontwikkelingen. Door gericht te belonen op ieder niveau van de organisatie zal je zien: wat je aandacht geeft groeit!

Verder lezen?

Lees dan hier onze nieuwste whitepaper! Hierin gaan de beloningsspecialisten van Heemstra dieper in op persoonlijk belonen: met achtergronden, trends en praktische voorbeelden en tips.

Jeroen Tuinte

Gepost door Jeroen Tuinte

Jeroen Tuinte is adviseur bij HR adviesbureau Lagerweij. Vanuit de positieve psychologie gaat hij op zoek naar de talenten, kwaliteiten en ontwikkelmogelijkheden van werkend Nederland. De combinatie van wetenschappelijke psychologische kennis en een praktische insteek vormen de input van het assessment, waarin hij een ‘blauwdruk’ van de werknemer maakt. Centraal hierin staat het creëren van draagkracht voor het advies. Want enkel op deze manier kan er maximale bevlogenheid teweeg worden gebracht bij de werknemer, ook wel: het Mens Effect.