#53 Over de (on)zin van reorganisaties

Reorganisatie Raad voor de Kinderbescherming

Eind juli kwam NRC met een verbijsterende reconstructie over de dramatische gevolgen van zelforganisatie bij de Raad voor de Kinderbescherming. Een radicale reorganisatie – die in 2017 is ingezet – heeft ervoor gezorgd dat de tweeduizend medewerkers van deze club voortaan vooral zichzelf en elkaar moesten gaan organiseren. Met het lichtende voorbeeld van thuiszorgbedrijf Buurtzorg in het achterhoofd werden managers, unithoofden en andere leidinggevenden afgeschaft. Weg met al die bureaucratie! Laat iedereen zich vooral concentreren op de directe hulp aan gezinnen die dit hard nodig hebben. In zelfsturende teams komen we er samen wel uit, zo was de gedachte. Maar niets bleek minder waar. Het werd al snel een soort Lord of the flies waarin de grootste monden het beleid begonnen te bepalen. De minder mondigen werden vervolgens nóg minder mondig.

Een duidelijk voorbeeld van hoe het niet moet. Maar is het dan nooit zinnig zo’n reo? Om het voorbestaan van je organisatie veilig te stellen, kun je vaak niet om dit paardenmiddel heen. Dan is het redden wat er te redden valt. Dit zien we bijvoorbeeld nu gebeuren bij het Duitse Volkswagen. Voor het toekomst bestendig houden van je club zijn er echter andere wegen die naar Rome leiden. Bijvoorbeeld methodes die organisaties permanent wendbaar maken zoals Agile. Ook het investeren in de psychologische veiligheid van je werkvloer is een aanbevelenswaardige manier. Het is een probaat middel om alles en iedereen steeds ‘bij de les’ te houden. En nee, het is geen softe toestand waarin iedereen elkaar met handschoentjes moet gaan aanpakken. Het gaat er juist om dat medewerkers het risico durven nemen om openhartig te spreken over zaken in het werk. Zaken die niet goed gaan of die beter kunnen. In een psychologisch veilige werksetting wordt dit juist van je verwacht en zul je erom gewaardeerd worden. Dit geeft een enorme impuls aan het samen leren en het met z’n allen innoveren in het werk.

In een tijd waarin ‘verandering’ de constante is geworden, hebben organisaties iets nodig wat ze constant in beweging houdt. De ‘stop-motion-film’ van het reorganiseren zal daarom steeds meer tot het verleden gaan behoren. Gelukkig maar.