Community-based leren verschilt fundamenteel van traditioneel leren in organisaties. In dit artikel lees je wat het precies inhoudt, wat het niet is en wat dit betekent voor HR en Learning & Development.
Community-based leren is een term die steeds vaker opduikt in gesprekken over Learning & Development, werkplekleren en professionele ontwikkeling. In strategische notities, L&D-visies en discussies over sociale leeromgevingen klinkt het begrip steeds vaker door. Tegelijkertijd blijkt het allesbehalve eenduidig.
Voor de één is community-based learning een moderne vorm van kennisdeling, voor de ander een sociaal leerplatform. Zolang onduidelijk blijft wat community-based leren precies is — en wat het niet is — blijft het lastig om er als HR of L&D gericht op te sturen.
De opkomst van community-based leren heeft weinig te maken met trends. Steeds meer functies vragen om professioneel oordeel, omgaan met onzekerheid en gezamenlijke afwegingen. Dat soort kennis laat zich moeilijk vastleggen in handleidingen of e-learningmodules. Juist daar komt community-based leren in beeld.
Community-based leren vertrekt vanuit een andere leeropvatting dan traditionele L&D-interventies. Het belangrijkste onderscheid zit in het vertrekpunt: niet het curriculum of het leerdoel staat centraal, maar de praktijk van het werk.
In organisaties zie je community-based leren vooral terug wanneer professionals:
Het leren zit niet in één bijeenkomst of training, maar in herhaling en interactie. Medewerkers zoeken elkaar vaker op rond vergelijkbare vraagstukken. Zo ontstaat duurzame kennisontwikkeling binnen een community.
In tegenstelling tot formele leerprogramma’s, waar leren geconcentreerd plaatsvindt in een beperkte periode, ontvouwt community-based learning zich geleidelijk in de dagelijkse werkpraktijk. Communities zijn geen leslokalen. Er is geen docent of vaste leerroute. Leren ontstaat in gesprek, reflectie en experiment.
Om community-based leren beter te begrijpen, kunnen we ook kijken naar het hoger onderwijs. Daar wordt al langer gewerkt met leeromgevingen die georganiseerd zijn rond communities.
Een voorbeeld is de Universiteit Utrecht, waar learning communities onderdeel zijn van het onderwijsconcept. Studenten, docenten en onderzoekers werken langdurig samen aan complexe maatschappelijke en wetenschappelijke vraagstukken.
Community Engaged Learning bij de Universiteit Utrecht wordt omschreven als onderwijs waarin studenten, docenten en externe partners samenwerken aan gedeelde maatschappelijke vraagstukken. Zo ontstaan nieuwe inzichten voor complexe problemen en worden studenten opgeleid tot maatschappelijk betrokken professionals.
Deze aanpak is illustratief voor community-based leren: het leerproces is sociaal, praktijkgebonden en relationeel. Kennis ligt niet vast, maar ontstaat in interactie.
De relevantie voor organisaties is duidelijk. Ook daar vragen professionele vraagstukken steeds vaker om interpretatie, gezamenlijke reflectie en oordeelsvorming — niet om standaardantwoorden.
Een scherpe afbakening helpt om community-based leren beter te positioneren binnen HR en Learning & Development.
Community-based leren is niet hetzelfde als samenwerken. Teams kunnen samenwerken zonder dat er sprake is van expliciet leren of gezamenlijke reflectie. Samenwerking leidt niet automatisch tot kennisontwikkeling.
Het is ook geen informele variant van formeel leren. Zodra communities worden ingezet om vooraf vastgestelde leerdoelen te realiseren, verschuift het karakter van het leren. Het risico is dan dat openheid en wederkerigheid plaatsmaken voor instrumentele sturing.
Daarnaast is community-based learning niet geschikt voor elk leerdoel. Voor het aanleren van gestandaardiseerde kennis, compliance of basale vaardigheden blijven formele leerinterventies vaak effectiever.
Wanneer leren wordt opgevat als een sociaal en praktijkgebonden proces, verandert de rol van Learning & Development fundamenteel.
In klassieke L&D-modellen ligt de nadruk op het ontwerpen en aanbieden van leerinterventies: trainingen, programma’s en leerpaden met vooraf vastgestelde doelen. Community-based leren maakt zichtbaar dat dit slechts een deel van het leren in organisaties omvat.
De rol van L&D verschuift daarmee van aanbieder naar ontwerper van leercondities. Centrale vragen worden:
Community-based leren vraagt dus niet om méér programma’s, maar om betere leeromgevingen.
Nu duidelijk is wat community-based leren is – en wat niet – wordt ook zichtbaar wat dit vraagt op strategisch niveau.
Organisaties die inzetten op community-based learning erkennen dat:
Voor HR betekent dit dat communityvorming niet alleen een interventie is, maar een ontwerpkeuze binnen de organisatieontwikkeling.
De kernvraag is daarom niet: welk programma bieden we aan?
Maar: welke condities maken collectief leren in onze organisatie mogelijk?
WORD LID
Met HRcommunity maken we het werkveld iedere dag een stukje beter en mooier. Meld je gratis aan als lid, maak verbinding, haal én breng kennis, maak je eigen ledenprofiel, connect met andere leden en meer.
PUBLICEER
Heb je een uniek en interessant artikel geschreven en denk je dat deze interessant kan zijn voor de leden van HRcommunity? Stuur deze dan in via het formulier en wij gaan er mee aan de slag.
