Duurzame inzetbaarheid vraagt meer dan vitaliteitsprogramma’s en losse interventies. Door meta-skills zoals ontspannen gedrevenheid en bezieling te ontwikkelen, blijven professionals gezond, betrokken en van betekenis.
Professionals die vanuit hun hart werken en willen bijdragen zijn vaak extreem gedreven. Vanuit liefde voor het vak en vanuit een diep gevoel van verantwoordelijkheid. Maar soms (vaak) schiet die gedrevenheid door en voelen mensen zich verantwoordelijk voor ‘alles’, gunnen zichzelf geen pauze meer, leggen de lat steeds hoger, herstellen te weinig en stoppen met luisteren naar (lichaams)signalen. Dan ligt uitputting – en daarmee vaak ook uitval – op de loer. Vitaliteitsprogramma’s en ergonomische stoelen zijn waardevol, maar duurzame inzetbaarheid vraagt om iets anders dan interventies ‘van buitenaf’. Het vraagt om het versterken van het vermogen van mensen om gezond, verbonden en met plezier te blijven bijdragen in een wereld die continu beweegt.
Gedreven zijn is prachtig. Maar als het doorslaat naar altijd maar dóórgaan, verlies je contact met jezelf. Dan zet je een tandje bij — niet omdat het klopt, maar omdat je denkt dat het moet. Of omdat je überhaupt niet meer denkt of je iets nu wel of niet moet doen. De meta-skill ontspannen gedrevenheid helpt je navigeren: hoe kun je én toegewijd zijn én de tijd nemen om te herstellen? Hoe kun je impact maken zonder jezelf te verliezen? Dat vraagt om bewuste keuzes: Waar zeg ik ja tegen en waar zeg ik nee tegen, zodat mijn ‘ja’ kracht houdt? Dat vraagt leren luisteren naar je eigen signalen, weten wanneer je moet begrenzen of juist even gas moet geven. Je snapt, niet alleen met je hoofd, maar ook met je lijf, dat ‘topsport’ alleen kan als je ook voldoende rust neemt, en handelt daar ook naar.
Veel mensen vinden dat lastig. Want als je “nee” zegt, laat je dan niet iemand vallen? Is rust nemen en begrenzen niet een teken van zwakte? Het vraagt moed om je grenzen te erkennen, eerlijk en duidelijk te zijn over wat niet meer kan of wat je nodig hebt, om hulp te vragen zonder schuldgevoel en tijd en energie te bewaken als onderdeel van professioneel gedrag.
‘Er moet altijd een tegenhanger voor de inspanning zijn. Uit de topsport weet ik dat je juist slimmer, sterker en fitter wordt als je ook genoeg rust neemt. Je kunt als mens geen high performance leveren door alleen maar te werken.’ Melvin Redeker
We spreken vaak over duurzame inzetbaarheid alsof het een beleidsdoel is. Maar het is een menselijke vaardigheid die je kunt trainen. Een meta-skill in actie. Het stellen van drie simpele vragen kan daarbij al helpend zijn: Wat geeft jou energie? Wat kost jou teveel energie? Welke kleine stap kun jij de komende periode zetten?
Soms, als we nog niet zo gewend zijn te luisteren naar wat we zelf nodig hebben om duurzaam ‘topsport’ te kunnen bedrijven, is de vraag ‘hoe gaat het met je’ en ‘wat heb je nodig’ te groot. Begin dan met de vraag: ‘hoe is het met je lijf’ of ‘wat heeft je lichaam nodig’. Intappen op je lichaamswijsheid is een betekenisvolle eerste stap in het trainen van je meta-skill ‘ontspannen-gedrevenheid’. Dat is geen trucje. Dat is wijsheid. Het is niet moeilijk. Maar het is net zo makkelijk om het niet te doen.
Wat helpt om je ‘ontspannen gedrevenheid’ te ontwikkelen, naast het leren luisteren naar je lichaamssignalen, is intappen op een tweede meta-skill: Bezieling als kompas. Bezieling is geen soft woord. Het geeft richting. Het is de brandstof die betekenis geeft aan wat je doet. Wanneer professionals zich kunnen verbinden met waarom hun werk belangrijk is, geeft dat kracht — maar óók criteria: Dit is wat ik wíl bijdragen; Dit past bij mijn waarden; Dit helpt mij groeien; Dit kost teveel en mag anders.
Bezieling is dus ook een keuze-instrument. Het helpt je begrenzen, zodat je kunt blijven geven. Een organisatie die ruimte geeft aan bezieling, houdt mensen langer gezond én betrokken.
‘Het klopt als je er blijheid uit haalt, hoe ingewikkeld en zwaar het soms ook is.’ Kader Abdolah
HR-professionals bevinden zich op de spannendste plek: tussen ambitie en realiteit, tussen bezieling en uitputting, tussen wat moet en wat mogelijk is. Om duurzame inzetbaarheid te bevorderen is het cruciaal dat de HR-professional helpt om tempo te vertragen waar overdrive dreigt, beweging te creëren waar stilstand uitput, patronen te doorbreken die niet meer dienen en oefenruimte te maken voor nieuwe gewoontes. Om op deze manier de voorwaarden te scheppen waarin mensen zichzelf beter kunnen dragen.
Duurzame inzetbaarheid is niet mensen langer laten volhouden en het verzuimpercentage terugdringen. Het is: mensen langer laten bloeien en het potentieel van bezielde professionals duurzaam laten stromen.
‘Ik ben me heel bewust van het belang van het creëren van een bad van veiligheid als je mensen de ruimte wilt geven om te groeien. Daarvoor moet je zelf ook een beetje uit de weg gaan. Je bent soms zelf je grootste ruis op de lijn.’ Julika Marijn
Wat kun jij doen om de bezieling én veerkracht van de professionals in jouw organisatie te faciliteren?
Omdat mensen op verschillende manieren geraakt worden (en je geraakt moet worden voor er iets in beweging komt), is Van Magie naar Meesterschap opgebouwd uit een vijftal elementen, die je los van elkaar of geïntegreerd kunt lezen:
WORD LID
Met HRcommunity maken we het werkveld iedere dag een stukje beter en mooier. Meld je gratis aan als lid, maak verbinding, haal én breng kennis, maak je eigen ledenprofiel, connect met andere leden en meer.
PUBLICEER
Heb je een uniek en interessant artikel geschreven en denk je dat deze interessant kan zijn voor de leden van HRcommunity? Stuur deze dan in via het formulier en wij gaan er mee aan de slag.
