Verbinding houden met medewerkers die mantelzorg verlenen?

Mantelzorg en werk: het lijkt een bijna onmogelijke combinatie. Medewerkers die thuis zorgen voor een naaste, bijvoorbeeld een ouder met dementie of een partner met een chronische ziekte, staan vaak onder grote druk. Als HR-professional krijg je vroeg of laat te maken met dit vraagstuk: hoe zorg je ervoor dat deze medewerkers zich gehoord voelen, hun werk kunnen blijven doen en niet opbranden?

In contact blijven: waarom het goede gesprek essentieel is

Het klinkt misschien vanzelfsprekend: blijf met je medewerkers in contact. Toch blijkt dit in de praktijk vaak lastiger dan gedacht. M&O-professional Kai Grünewald ziet dit dagelijks terug in zijn werk: “Ik denk dat de kernvraag voor veel HR-professionals is hoe ze medewerkers die mantelzorg verlenen, niet ‘verliezen’. Het risico is dat medewerkers die extra verantwoordelijkheden op zich nemen, zich steeds verder terugtrekken, wat kan leiden tot verminderd welzijn. De oplossing ligt vaak in het blijven voeren van het goede gesprek.”

Maar wat is precies ‘het goede gesprek’? Volgens Kai draait het vooral om open en empathisch blijven communiceren. “Veel leidinggeven vinden het moeilijk om privézaken, zoals ziekte of mantelzorg, te bespreken. Het voelt als een delicate kwestie, omdat je in iemands persoonlijke leven duikt,” legt hij uit. “Toch is het essentieel om die gesprekken te voeren. Zonder dat je weet wat er speelt, kun je als organisatie niet de juiste ondersteuning bieden”, vult Marion van der Reijden, coach bij Fello aan.

Hoe gaat het?

Een simpele vraag, maar die nog te weinig wordt gesteld. Hoe gaat het? En hoe gaat het thuis? Slaap je goed? Een goed gesprek begint met oprecht luisteren zonder te oordelen. Hiervoor zijn een veilige en open sfeer waarin medewerkers zich vrij voelen om persoonlijke uitdagingen te bespreken belangrijk. “Bouw een vertrouwensband op met je medewerkers zodat zij zich zelfverzekerd voelen om over persoonlijke uitdagingen te praten. En bespreek zelf ook proactief het onderwerp en zet het structureel op de agenda”, aldus Marion. Maar de coach waarschuwt er ook voor dat je niet iedere keer als je de medewerker bij het koffieapparaat treft, begint over de mantelzorgtaken. “Bewaar dat soort gesprekken voor een overleg.”

Vijf tips om het gesprek effectief en empathisch te voeren

• Maak het structureel
  Door regelmatig en op een geplande basis deze gesprekken te voeren, bouw je een cultuur van openheid en vertrouwen op. Dit maakt het gemakkelijker voor medewerkers om hun ervaringen en zorgen te delen.
• Wees duidelijk over het doel
  Leg uit dat het gesprek gericht is op het welzijn van de medewerker en hun vermogen om met plezier te werken. Moedig ook aan dat dit een tweerichtingsgesprek is, waarbij hun inbreng net zo waardevol is.
• Toon empathie en luister actief
  Jouw oprechte interesse en vermogen om actief te luisteren zijn fundamenteel om een vertrouwensband op te bouwen met een medewerker.
• Stel doelgerichte vragen
  Focus op vragen die inzicht geven in hoe je de medewerker kunt ondersteunen, zonder dat je daarvoor diep in de persoonlijke situatie hoeft te duiken, tenzij zij dat zelf willen. Bijvoorbeeld: “Zijn er aanpassingen in je werkrooster of takenpakket die je zouden helpen?”
• Creëer een veilige omgeving
  Benadruk de vertrouwelijkheid van het gesprek en zorg ervoor dat medewerkers zich veilig voelen om te delen wat ze nodig hebben om hun werk goed te kunnen doen.

Bied concrete steun

Naast het goede gesprek voeren en weten hoe het gaat met je medewerkers, kun je ook concrete steun bieden. Marion: “Een mantelzorger staat vaak onder enorme druk. Naast de zorgtaken vóór een naaste, hebben zij ook vaak veel zorgen óm hun naaste. Werk kan dan een welkome afleiding zijn en zorgen voor rust. Soms wil een medewerker ook gewoon een medewerker zijn en niet de zorgverlener. Maar het kan ook zorgen voor extra druk, omdat de verantwoordelijkheden op het werk ook gewoon doorgaan. Het is belangrijk om te weten hoe de mantelzorger zijn werk ervaart en hoe het met de werk-privébalans gaat. Praktische tools waarmee je een mantelzorger kunt ondersteunen kunnen simpel zijn zoals het doorverwijzen naar een Fello coach of mantelzorgmakelaar. Het zorglandschap in Nederland is voor veel mantelzorgers complex en onoverzichtelijk. Een mantelzorger ziet vaak letterlijk door de bomen het bos niet meer. Een Fello coach of mantelzorgmakelaar helpt bij het creëren van overzicht en rust, neemt regeltaken uit handen en zorgt voor daadwerkelijke oplossingen op maat.”

Empathie en productiviteit: het hoeft elkaar niet te bijten

Veel leidinggevenden vragen zich af hoe ze productiviteit kunnen waarborgen, zonder dat het ten koste gaat van het welzijn van de mantelzorgende medewerker. Dit is een precaire balans. “Kleine oplossingen kunnen een groot verschil maken, zoals flexibele werktijden, verlofregelingen of tijdelijke aanpassingen in het takenpakket. Denk bijvoorbeeld ook aan het inbedden van het thema mantelzorg in een medewerkers tevredenheidsonderzoek of in de jaarlijkse HR cyclus van medewerkers. Of geef aan dat het oké is om tijdens werk privételefoontjes te plegen. Geef medewerkers het vertrouwen dat mantelzorg besproken mag worden op de werkvloer en dat ze daarin zelf de balans kunnen bewaren. Dit zorgt voor verlichting bij de mantelzorger, terwijl de productiviteit op peil blijft”, aldus Marion. “En voorkomt dat medewerkers het niet bespreekbaar durven maken uit angst voor een negatieve reactie.”

Bouw aan duurzame oplossingen

Mantelzorg is voor veel medewerkers een onzichtbare last die vaak pas naar voren komt als het al te laat is. Als HR-professional speel je een sleutelrol in het ondersteunen van de leidinggevenden zodat zij hun team goed kunnen laten floreren. Het begint allemaal met het juiste gesprek: empathisch, open en met oog voor de behoeften van de medewerker én de organisatie. Door de juiste balans te vinden tussen zorg en werk, bouw je niet alleen aan de productiviteit, maar ook aan het welzijn van je medewerkers.

Over Fello

Fello biedt ondersteuning bij mantelzorg op de werkvloer door middel van coaches die mantelzorgers helpen bij het vinden van balans tussen werk en zorgtaken. Met zowel praktische ondersteuning als mentale begeleiding maakt Fello het mogelijk om samen met de medewerker passende oplossingen in te regelen waardoor de balans tussen werken en mantelzorg wordt hersteld. En hier is de werkgever ook weer bij gebaat, want niet alleen de verzuimcijfers zullen dalen, het werkgeluk zal toenemen en hiermee draag je ook bij aan de duurzame inzetbaarheid van een medewerker.

Zelf aan de slag met mantelzorgbeleid?

Fello kan je hierbij helpen. Daarnaast ontvangen leden van HRcommunity 10% ledenvoordeel op de producten en diensten van Fello in de webshop.