Het is een veelgehoorde kreet in ons vak: wees meer jezelf! Geen bruikbaar advies, want dat is sterk afhankelijk van je eigen keuzes en de context, betoogt Jitze Reeder, identiteitsontwikkelaar bij Lagerweij.

Wanneer ben je dan jezelf? Ik worstel er zelf ook wel eens mee. Ben ik mezelf als ik in mijn eentje dit zit te typen, als ik met mijn team een programma ontwikkel, als ik een lezing geef of juist als ik vanavond mijn kinderen voorlees uit Otje? Ik zou zeggen dat ik het allemaal ben en gelukkig word ik daarin ondersteund door het meest recente onderzoek van (sociaal) psychologen. Ze tonen aan dat we niet één identiteit hebben, maar dat verschillende identiteiten binnen ons strijden om voorrang. De ene keer gebruik je je identiteit als manager, de andere keer juist je identiteit als professional. Het is dus mogelijk om te schakelen tussen identiteiten en je effectiviteit in verschillende omstandigheden te vergroten.

Persoonlijke identiteit

Identiteit is dus een complex construct dat wordt bepaald door je persoonlijke ontwikkeling en de groepen waar je lid van bent. Privé en professioneel. De Amerikaanse psycholoog Erikson ligt aan de basis van veel onderzoek naar identiteitsontwikkeling bij mensen. In zijn theorie is identiteitsontwikkeling een doorlopend proces, van de eerste stappen tot de laatste ademtocht. In elke fase die hij onderscheidt, wordt een deel van onze identiteit gevormd.

Tabel Erikson.jpg

Een andere invloedrijke theorie is die van de sociale identiteit: we worden niet alleen gevormd door onze eigen ontwikkeling, maar ook door de groepen waar we ons in begeven. Van onze familie, tot onze cultuur en de leeftijdsgroep waar we toe behoren.

Werkidentiteit

De laatste 10 jaar is veel onderzoek gedaan naar de ontwikkeling van de professionele kant van de identiteit. Zeker in onze westerse samenleving is de eerste vraag die men elkaar op een verjaardagsfeestje stelt: wat doe jij? Werk is de meest bepalende factor van maatschappelijke participatie en voor velen bepalender dan cultuur, land of familie. De werkidentiteit is bijvoorbeeld opgebouwd uit de beroepsgroep waar men zich in bevindt: mensen onderscheiden zichzelf als IT’er, controller of HR-specialist. Anderen identificeren zich juist veel meer met de organisatie of een afdeling of team.

Toch jezelf zijn?

Hoe kun je maximaal jezelf zijn in een bepaalde context? Daarvoor is het in de eerste plaats belangrijk dat je weet wat je doel is. Wat wil jij in die context bereiken? Vervolgens wil je weten wat je kan: wat heb je aan talenten die je in kunt zetten? Daarna breng je ook andere onderdelen van je identiteit in kaart, bijvoorbeeld met onderstaande identiteitsdiamant. Die geeft in verschillende lagen weer waar je identiteit uit is opgebouwd. Door de onderdelen inzichtelijk te maken, kan je spelen met je verschillende identiteiten. Als expert, manager of ouder.

Diamant werkblad DEF

In het hart van de diamant staan de facetten die onze identiteit als individu bepalen, zoals persoonlijkheid en waarden. In de cirkel daaromheen staan de belangrijkste groepen waartoe we behoren die ons hebben beïnvloed. Voor de meesten van ons geldt bijvoorbeeld dat onze sekse en onze familie belangrijke groepen zijn.

Daaromheen staan de facetten van de werkidentiteit. Bijvoorbeeld hoe iemand denkt over ontwikkeling of hoe tevreden iemand is met zijn of haar werk. De buitenste cirkel bestaat uit de elementen van de organisatie-identiteit. Van visie, missie en strategie tot de branche en de belangrijkste klantengroepen.

Gebruik zelfcategorisatie

Met dit inzicht kun je gebruik maken van de techniek van zelfcategorisatie. Dat wil zeggen dat je door middel van een cue een bepaalde identiteit activeert. Het aanspreken van een bepaalde identiteit kan verhelderend werken en voor nieuwe verbinding zorgen. Bijvoorbeeld door een kwestie vanuit een ander perspectief te benaderen. Een voorbeeld dat ik recent zag, was een maatschap van artsen. Toen ze in het gesprek switchten van ‘specialist’ naar ‘ondernemer’ ontstond ruimte voor een gesprek over oplossingen.


Verder lezen?

Er is dus niet 1 identiteit, maar wat je van jezelf inzet is afhankelijk van de context en wat jij daarin naar voren wilt brengen. Wil je hier meer over lezen? Lees dan de whitepaper identiteit van Lagerweij.

Jitze Reeder

Gepost door Jitze Reeder

Jitze Reeder maakt potentie vrij bij bedrijven en personen. Zijn jarenlange ervaring als communicatiestrateeg en merkbouwer in binnen- en buitenland zet hij nu in in het HR-veld. Als commercieel directeur en senior consultant bij Lagerweij, richt hij zich het formuleren van een collectieve ambitie, het positioneren van de leiders van morgen en het betrekken van bevlogen mensen. Lagerweij is het HR-adviesbureau voor maximaal mens effect op uw organisatiedoelen. Wij verzorgen al meer dan 20 jaar assessments, coaching, training en advies voor organisaties die vertrouwen op hun menselijk kapitaal. Samen met u ontwikkelen onze specialisten programma’s voor duurzame effectiviteit, doelgericht leiderschap en nieuwe vormen van samenwerking. Altijd op basis van harde data en een waarderende benadering. Want hoe uitdagend uw organisatiedoel ook is, uiteindelijk maakt een unieke menselijke eigenschap het verschil. Dat noemen wij Het Mens Effect.

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.