Bijna negen op de tien Nederlandse werknemers voelen zich verantwoordelijk om tijdens een crisis door te werken. Hun vertrouwen in de eigen werkgever is een stuk kleiner: slechts 35 procent vindt dat de organisatie goed is voorbereid. Dat blijkt uit het Willing & Able-onderzoek dat Ipsos I&O in opdracht van Deloitte uitvoerde onder een representatieve groep van 1.000 werkenden.
De uitkomst legt een ongemakkelijke kloof bloot. De bereidheid is er, maar duidelijkheid en randvoorwaarden ontbreken. Daarmee wordt crisisvoorbereiding nadrukkelijk een HR-vraagstuk.
Veel bereidheid, weinig richting
Slechts 40 procent weet wat de werkgever tijdens een crisis van hen verwacht. Ruim een kwart zegt dat dit niet duidelijk is, de rest antwoordt neutraal of weet het niet. Over de voorbereiding van de werkgever is het beeld nog diffuser. Tegenover 35 procent die positief is, staat 21 procent die het oneens is, terwijl ruim vier op de tien neutraal zijn of geen idee hebben.
Medewerkers vertrouwen vooral op zichzelf. Driekwart zegt over voldoende kennis en vaardigheden te beschikken om ook tijdens een crisis goed te functioneren.
Bij digitale verstoringen wordt de kwetsbaarheid concreet: 42 procent zegt dan niet vanuit huis te kunnen werken. Thuiswerken als vanzelfsprekend vangnet blijkt voor een groot deel van de beroepsbevolking dus geen optie.
Functie weegt zwaarder dan thuissituatie
Een tweede inzicht raakt direct aan personeelsplanning. PrivΓ©omstandigheden zoals jonge kinderen of mantelzorg blijken minder bepalend voor de bereidheid om door te werken dan vaak wordt aangenomen. Sector, aantal werkuren en de mogelijkheid tot thuiswerken hangen er sterker mee samen.
Er zijn wel verschillen tussen mannen en vrouwen. Van de groep die bereid Γ©n in staat is om tijdens een crisis op locatie te werken, is 61 procent man. In de groep die dat niet is, vormen vrouwen met 56 procent de meerderheid. Voor organisaties met kritieke functies is dat relevante informatie bij het samenstellen van crisisteams en vervangingsschema’s.
De grootste hefbomen liggen volgens Deloitte bij organisatorische randvoorwaarden: een veilige werkomgeving, ondersteuning bij veilig vervoer en heldere informatievoorziening. Training, hulp bij zorgtaken en psychologische ondersteuning dragen in het onderzoek minder sterk bij. Deloitte-director Sarah van Hecke wijst erop dat een crisisplan valt of staat met de mensen die het moeten uitvoeren.
Van continuΓ―teitsplan naar werkafspraak
Hoe dat er in de praktijk uitziet, laat TNO zien. Met de interne campagne ’72 uur zonder stroom’ vertaalt de kennisorganisatie de landelijke oproep om de eerste 72 uur van een noodsituatie zelf op te vangen naar de werkvloer. Teams bespreken welk werk moet doorgaan, hoe collega’s bereikbaar blijven en welke afspraken vooraf nodig zijn. Alle medewerkers kregen daarnaast thuis een informatiegids. Volgens COO Sebo Hofkamp zit weerbaarheid uiteindelijk in medewerkers die weten wat ze van elkaar kunnen verwachten.
Ook het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid ziet interne communicatie en het opschalen en aflossen van personeel als grote knelpunten bij een langdurige stroomuitval.
Voor HR ligt hier een duidelijke opdracht. Organisatorische weerbaarheid is geen exclusief domein van IT of security. Het vraagt om heldere rollen en verantwoordelijkheden, een communicatielijn die ook werkt als systemen uitvallen, zicht op de vervangbaarheid van kritieke functies en praktische voorbereiding van medewerkers. Meer achtergrond lees je in Navigeren door de polycrisis: de veranderende rol van de werkgever en Digitale weerbaarheid: waarom die 7,1 misleidend is.
Bronnen: Deloitte, Willing & Able-onderzoek; TNO, 72 uur zonder stroom; NIPV, voorbereiding op langdurige stroomuitval
Redactie692 berichten
Via dit account deelt de redactie van HRcommunity nieuws, artikelen en updates over alles wat HR-professionals bezighoudt.