Productiviteit in 2025: waarom duurzame productiviteit belangrijker is dan harder werken

Is productiviteit simpelweg meer uren draaien, harder pushen of KPI’s nét iets eerder behalen? Lange tijd leek dat de norm, maar die aanpak houdt in de praktijk geen stand. Achter je bureau zitten of het ene vinkje na het andere zetten, dat zegt namelijk weinig over de waarde van werk.

Daarom staat in de nieuwste aflevering van de podcast Over werkgeluk gesproken het thema duurzame productiviteit centraal. Effectory-experts Sam van Diemen, Marnix Hiep en Sander van Gelderen zoeken naar een nieuwe definitie: wat betekent productiviteit anno 2025 écht? En hoe kunnen organisaties hun mensen ondersteunen om burn-outs te voorkomen en productief te blijven zonder op te branden?

De misvatting over ‘druk zijn’

Een belangrijke valkuil is de hardnekkige aanname dat ‘druk bezig zijn’ gelijkstaat aan ‘productief zijn’. Veel organisaties rekenen productiviteit nog altijd af op aanwezigheid of het aantal uren dat iemand werkt. Maar zoals ook in de podcast wordt gesteld: de meeste mensen zijn maar drie tot vijf uur per dag écht productief.

De rest van de werktijd verdwijnt vaak in vergaderingen, e-mails en ad-hocvragen. Dat is niet per se negatief, want deze activiteiten dragen ook bij aan samenwerking. Maar het laat zien dat het denken in “meer uren maken” of “harder pushen” een doodlopende weg is.

Voorbeeld: Een medewerker van een webshop belt klanten die hun winkelmandje hebben verlaten zonder af te rekenen. Op het eerste gezicht lijkt hij productief, maar zonder duidelijke richtlijnen leverden de gesprekken nauwelijks resultaat op. Met de juiste kaders had dezelfde tijd veel effectiever bijgedragen aan een hogere conversie.

Dit laat zien dat productiviteit niet draait om druk bezig zijn, maar om tijd en middelen effectief benutten. Door processen en belemmeringen goed in kaart te brengen en medewerkers autonomie en richting te geven, wordt duidelijk waar de echte winst ligt.

Waarom de druk toeneemt

Dat dit onderwerp juist nu zo urgent is, blijkt uit de cijfers. In Nederland daalde de arbeidsproductiviteit vorig jaar met 1,3 procent, de op één na grootste daling in vijftig jaar. Tegelijkertijd schieten de burn-outcijfers omhoog: stressgerelateerd verzuim steeg in vijf jaar tijd met 30%. Een burn-out kost gemiddeld 245 ziektedagen.

En dan hebben we het nog niet eens over presenteïsme: medewerkers die ziek doorwerken en daardoor op halve kracht functioneren, vaak onzichtbaar in de statistieken.

Daarbovenop worstelen organisaties met:
– Een krappe arbeidsmarkt
– Economische onzekerheid
– De snelle opkomst van AI en automatisering

Daarnaast slokt digitale afleiding een groot deel van de werkdag op. Gemiddeld besteden medewerkers de helft van hun tijd aan e-mails, chats en vergaderingen. Taken die nodig zijn, maar die vaak afleiden van diepere concentratiewerkzaamheden.

Wat productiviteit wél betekent

Volgens Effectory draait duurzame productiviteit om twee zaken:
– De wil om werk te doen (bevlogenheid)
– Het vermogen om dat werk goed uit te voeren (ondersteuning)

Pas als die twee samenkomen, ontstaat structurele productiviteit. Het gaat er dus niet om mensen harder te laten werken, maar om hen in staat te stellen betekenisvol werk te leveren op een manier die vol te houden is en de werkdruk verlaagt.

Dat vraagt om:
– Heldere doelen en prioriteiten, zodat medewerkers weten waar hun werk aan bijdraagt
– Autonomie, zodat teams eigenaarschap kunnen nemen
– Een cultuur van psychologische veiligheid, waarin mensen durven aangeven wat hen belemmert

Zoals Marnix in de podcast benadrukt: leiders spelen hierin een sleutelrol. Niet door alles voor te schrijven, maar door obstakels weg te nemen en ruimte te creëren voor ontwikkeling, samenwerking en welzijn.

Tijd om het anders te doen

De uitdagingen rond productiviteit verdwijnen niet vanzelf. Integendeel: zonder actie riskeren organisaties hoger verloop, tragere innovatie en verminderde wendbaarheid. Het antwoord ligt niet in nóg meer controle, maar in het begrijpen van wat mensen nodig hebben om goed werk te doen en de werkdruk duurzaam te verlagen.

Meer weten?

Luister de volledige podcastaflevering via Spotify of bekijk hem via onze website.
Download de gratis gids Productiviteit in de praktijk van Effectory. Daarin vind je concrete handvatten en inspirerende voorbeelden die je helpen om productiviteit structureel te verbeteren, mét oog voor je mensen.