Het bespreekbaar maken van complexe thema’s zoals grensoverschrijdend gedrag, vitaliteit of werken vanuit de bedoeling (purpose-driven werken) is vaak een uitdaging. Traditionele interventies leiden meestal tot passief luisteren en beleefd knikken, zonder daadwerkelijke verandering. Maar wat als je mensen écht in beweging wilt krijgen?
Theater als HR-interventie! Geen gek idee. Zeker niet in combinatie met een verdiepende dialoogsessie gebaseerd op gedragspsychologie.
Laten we beginnen bij het begin: de impact van theater. Want laten we eerlijk zijn, theater gaat verder dan vermaak alleen. Theater raakt, inspireert en zet aan tot actie. Een goede voorstelling werkt namelijk op meerdere niveaus:
Mensen herkennen zichzelf of collega’s in de scènes en personages. Dat maakt thema’s tastbaar en persoonlijk. Het wordt minder abstract. Onderzoek naar *applied theatre* toont aan dat identificatie een krachtig middel is voor het stimuleren van gedragsverandering (Nicholson, 2011).
Theater roept emoties op – van humor tot ongemak. Emotie is cruciaal in leerprocessen: volgens de *Affective Events Theory* (Weiss & Cropanzano, 1996) beïnvloeden werkgerelateerde emoties direct het gedrag en de motivatie van medewerkers.
Medewerkers kijken eerst van een afstand naar het probleem. Zo ontstaat er ruimte tot relativering. Bovendien hoeven ze zichzelf niet direct bloot te geven. Dit verlaagt de drempel om later in gesprek te gaan. Deze methode (*forum theatre*) is bewezen effectief! (Boal, 2002).
Een voorstelling is krachtig. Maar wil je echte verdieping? Organiseer dan een aansluitende dialoogsessie.
Nou denk je misschien dat een dialoogsessie ook prima kan zonder voorstelling vooraf. En dat kan ook. Maar… door een voorstelling vooraf ontstaat écht een ander gesprek. Hoe dat komt?
Deelnemers hebben allemaal dezelfde voorstelling gezien. Dit gemeenschappelijk startpunt voorkomt dat het gesprek oppervlakkig blijft of verzandt in definities en meningsverschillen over basisbegrippen.
Een voorstelling roept emoties op, waardoor mensen zich persoonlijker verbonden voelen met het onderwerp. Dit maakt het makkelijker om op een dieper niveau in gesprek te gaan, omdat de discussie niet puur rationeel blijft.
Theater stelt gevoelige of complexe thema’s op een indirecte manier aan de orde. Omdat het verhaal via personages en situaties wordt verteld, voelen mensen zich minder snel aangevallen en staan ze meer open voor reflectie en dialoog.
Door de personages en hun dilemma’s worden deelnemers uitgedaagd om na te denken over meerdere standpunten en vanuit verschillende perspectieven. Dit zorgt ervoor dat een gesprek verder gaat dan enkel eigen overtuigingen of ervaringen.
Een voorstelling maakt indruk en zet aan tot nadenken. Hierdoor komen deelnemers met scherpere en oprechtere vragen en inzichten dan zonder voorafgaande prikkel.
Kijk, je kunt natuurlijk vrijblijvend in gesprek gaan over de voorstelling die je gezien hebt. Dat is leuk én waardevol. Maar wil je medewerkers daarbovenop écht aanzetten tot actie?
Dan is het slim om de dialoogsessie te baseren op bewezen gedragsveranderingstechnieken. Zo zorg je ervoor dat de sessie ook daadwerkelijk tot verandering leidt. Een aantal voorbeelden:
Uit onderzoek blijkt dat mensen die publiekelijk een standpunt innemen of een intentie uitspreken hier vaak trouw aan blijven. In een dialoogsessie kun je deelnemers bijvoorbeeld laten benoemen welke verandering ze willen doorvoeren en waarom dit belangrijk voor hen is. Dit vergroot de kans dat ze hun woorden in daden omzetten. (*Cialdini, 2021*)
Mensen komen in weerstand als ze iets wordt opgelegd. Laat deelnemers daarom zelf bedenken waarom een verandering noodzakelijk is en wat mogelijke oplossingen zijn. Laat medewerkers hun intentie ook opschrijven. We zijn van nature geneigd om afspraken met onszelf na te komen. (*Aronson, 2019*)
Een voornemen tot verandering blijft in een gesprek vaak abstract of heel ambitieus. Het blijkt dat we dat soort voornemens maar lastig vol kunnen houden. Stimuleer medewerkers om hun acties op te splitsen in kleine, concrete stappen. Hoe specifieker, hoe beter. (*Fogg, 2020*)
Dit lijken misschien open deuren. Maar meerdere onderzoeken wijzen uit dat deze principes de kans van slagen vele malen groter maken. En dit is nog maar het begin – er zijn nog veel meer effectieve technieken!
Wil je zelf ervaren hoe een voorstelling met een verdiepende dialoogsessie werkt? Sluit dan aan bij een showcase, bijvoorbeeld die van WAFL – Waardevolle Flauwekul op 15 mei 2025 in Podium Azijnfabriek in Den Bosch.
Meer informatie? Kijk op https://www.wafl.nu/actievoorstelling
WORD LID
Met HRcommunity maken we het werkveld iedere dag een stukje beter en mooier. Meld je gratis aan als lid, maak verbinding, haal én breng kennis, maak je eigen ledenprofiel, connect met andere leden en meer.
PUBLICEER
Heb je een uniek en interessant artikel geschreven en denk je dat deze interessant kan zijn voor de leden van HRcommunity? Stuur deze dan in via het formulier en wij gaan er mee aan de slag.
