Wet- en regelgeving 2026: wat verandert er voor HR?

Elk jaar verschuift het speelveld voor werkgevers een stukje. Een hoger minimumloon, nieuwe fiscale grenzen, een herziene vroegpensioenregeling en een pensioendeadline die snel dichterbij komt: wie HR, salarisadministratie of arbeidsvoorwaarden in portefeuille heeft, moet het allemaal op tijd verwerken. Werkgeversvereniging AWVN zet in haar jaarlijkse overzicht alle voor HR relevante wijzigingen per 1 januari 2026 op een rij, inclusief een vooruitblik op wat er in 2027 aankomt.

De drie belangrijkste vragen

1. Welke loon- en fiscale grenzen veranderen in 2026?
Het wettelijk minimumuurloon voor 21-plussers stijgt naar € 14,71. Het WNT-bezoldigingsmaximum gaat naar € 262.000 (+6,3%), de maximale transitievergoeding naar € 102.000 bruto en de belastingvrije thuiswerkvergoeding naar € 2,45 per dag. De reiskostenvergoeding blijft € 0,23 per kilometer en het fiscaal maximaal pensioengevend salaris blijft bevroren op € 137.800.

2. Wat betekent de nieuwe RVU-regeling voor vervroegd uittreden?
Vanaf 2026 kunnen werkgevers weer zonder RVU-heffing afspraken maken over vervroegd uittreden, voor werknemers die maximaal 36 maanden van hun AOW-leeftijd af zitten. De regeling is nu nadrukkelijk bedoeld voor zwaar werk, onderbouwd met objectieve criteria, en gekoppeld aan maatregelen voor duurzame inzetbaarheid.

3. Welke deadlines en wetten moet HR nu al voorbereiden?
Uiterlijk 1 januari 2028 moeten alle pensioenregelingen aan de Wet toekomst pensioenen (Wtp) voldoen; voor regelingen bij een verzekeraar of PPI moet het transitieplan uiterlijk 1 oktober 2027 klaar zijn. Daarnaast staan onder meer de WTTA, de Wet loontransparantie en het wetsvoorstel Flex gepland voor 1 januari 2027.

Loon, beloning en fiscale ruimte

De meeste wijzigingen voor 2026 zijn bedragen die jaarlijks worden bijgesteld, maar ze raken direct de salarisadministratie en de arbeidsvoorwaardenregeling. Naast het hogere minimumloon kondigt AWVN aan dat het minimumjeugdloon in 2027 flink omhooggaat. De vrije ruimte in de werkkostenregeling blijft 2% over de eerste € 400.000 van de loonsom en 1,18% daarboven. Voor internationale werknemers wordt de ETK-regeling versoberd: hogere kosten van levensonderhoud (inclusief nutsvoorzieningen) en privégesprekken met het thuisland mogen niet langer onbelast worden vergoed. De salarisnorm voor de 30%-regeling stijgt naar € 48.013 (onder de 30 jaar: € 36.497). De bijtelling voor elektrische auto’s stijgt minder snel dan het kabinet wilde, en voor een fiets die alleen voor woon-werkverkeer wordt gebruikt vervalt de bijtelling, met terugwerkende kracht tot 2020 – al moet die aanpassing nog worden goedgekeurd.

Uitzendkrachten en zzp’ers: gelijkwaardig belonen en strenger handhaven

Hoewel het wetsvoorstel Flex pas per 1 januari 2027 wordt verwacht, regelt de uitzend-cao van ABU en NBBU al vanaf 2026 dat uitzendkrachten gelijkwaardig worden beloond aan vergelijkbare werknemers van de inlener. Onder de nieuwe wet moet het totaal aan essentiële arbeidsvoorwaarden minstens gelijkwaardig zijn, en een tekort daarin mag niet worden gecompenseerd met niet-essentiële voorwaarden. AWVN wijst werkgevers erop dat cao-afspraken over gelijke beloning bij uitzendbureaus uiteindelijk bij de inlener op de rekening komen, met extra administratieve lasten. Rond schijnzelfstandigheid kondigde de Belastingdienst strengere handhaving aan, met controles zonder vooraankondiging en boetes. Begin januari 2026 besloot de staatssecretaris de zogenoemde zachte landing toch gedeeltelijk voort te zetten, vastgelegd in een nieuw Handhavingsplan arbeidsrelaties 2026.

Vroegpensioen opnieuw vormgegeven: de RVU-regeling vanaf 2026

De nieuwe RVU-regeling is een aangepaste voortzetting van de tijdelijke regeling uit 2021–2025 en vloeit voort uit het akkoord ‘Gezond naar het pensioen’ van oktober 2024. De doelgroep wordt bepaald aan de hand van objectieve zwaar-werkcriteria op vijf gebieden: fysieke, psychosociale, omgevings- en cognitieve belasting en (onregelmatige) werktijden. Cao-partijen leggen hun onderbouwde afbakening voor aan het expertisecentrum Zwaar werk van TNO, het ministerie van SZW monitort jaarlijks en eind 2028 volgt het eerste driejaarlijkse ijkmoment, waarop de regeling kan worden voortgezet, aangepast of beëindigd. Voor HR betekent dit: een RVU-afspraak staat niet op zichzelf, maar moet passen in een aantoonbaar beleid voor duurzame inzetbaarheid.

Pensioen: de transitie naar de Wtp loopt achter

De overstap naar het nieuwe pensioenstelsel is volgens AWVN het grootste aandachtspunt voor werkgevers met een eigen regeling bij een verzekeraar of PPI. Het gaat om meer dan 50.000 werkgevers, van wie naar schatting 80% hun regeling nog moet aanpassen. AWVN waarschuwt voor een capaciteitstekort bij pensioendeskundigen en -uitvoerders als veel werkgevers wachten tot de uiterste datum. Ook wie het overgangsrecht gebruikt, ontkomt niet aan werk: het nabestaandenpensioen moet worden aangepast en voor nieuwe werknemers geldt uiterlijk per 2028 een vlakke, leeftijdsonafhankelijke premie. Bij pensioenfondsen zijn de transitieplannen al ingediend; daar koos ongeveer 80% voor de solidaire en 20% voor de flexibele premieregeling.

Inclusief werkgeven en sociale zekerheid

Per 1 januari 2026 treedt de wet Vereenvoudiging van de Banenafspraak en de Quotumregeling in werking. De doelgroep wordt verbreed, het loonkostenvoordeel Banenafspraak wordt structureel en de quotumheffing maakt plaats voor een systeem met een inclusiviteitsopslag en een bonus per gerealiseerde baan. Dat is geen overbodige luxe: de doelstelling van 125.000 extra banen werd niet gehaald. Tegelijk vervalt het loonkostenvoordeel voor nieuw ingestroomde werknemers van 56 jaar en ouder die op of na 1 januari 2024 in dienst kwamen. Aan de premiekant verandert weinig: de gedifferentieerde WW-premies en de premie voor het derde WW-jaar (0,1%) blijven gelijk.

Conclusie en aanbeveling

Het AWVN-overzicht laat zien dat 2026 vooral een jaar van bijstellen en voorbereiden is. De bedragen zijn snel verwerkt, maar de echte opgave zit in de dossiers met een lange aanloop: de pensioentransitie, gelijkwaardige beloning van uitzendkrachten, de arbeidsrelatie met zzp’ers en de wetten die per 2027 ingaan, zoals WTTA en loontransparantie. Gebruik het overzicht als checklist voor payroll, arbeidsvoorwaarden en de jaarplanning, en begin – zeker bij een pensioenregeling via een verzekeraar of PPI – niet pas in 2027.

Bron: AWVN (2026)