De handhaving op schijnzelfstandigheid wordt de komende jaren verder aangescherpt, met een overgangsperiode in 2026 en volledige handhaving vanaf 2027. Ontdek welke risico’s dit oplevert en welke acties HR nu al kan ondernemen om problemen te voorkomen.
Sinds 1 januari 2025 handhaaft de Belastingdienst weer actief op schijnzelfstandigheid. Om organisaties de gelegenheid te geven hun arbeidsrelaties aan te passen, geldt in 2026 nog een gedeeltelijke zachte landing. Dat betekent dat werkgevers wel degelijk gecontroleerd kunnen worden, maar dat de handhaving in veel gevallen nog gericht is op herstel in plaats van bestraffing. Vanaf 1 januari 2027 eindigt deze overgangsperiode en geldt de volledige handhaving.
De Belastingdienst heeft aangekondigd dat in 2026 de nadruk ligt op het corrigeren van onjuiste situaties. Dit betekent:
De overgangsperiode is dus geen vrijstelling. Organisaties krijgen vooral extra tijd om hun werkwijze op orde te brengen.
De Belastingdienst beoordeelt niet het contract, maar de feitelijke arbeidsrelatie. Ook wanneer een overeenkomst spreekt over een opdracht, kan in de praktijk sprake zijn van een dienstverband. Daarbij wordt onder meer gekeken naar gezag, de manier waarop het werk wordt uitgevoerd en de mate waarin de zzp’er zelfstandig ondernemer is.
Voor HR betekent dit dat niet alleen de inkoopafdeling of de manager verantwoordelijk is. Ook HR speelt een belangrijke rol bij het beoordelen van arbeidsrelaties en het beperken van risico’s.
Veel organisaties weten niet precies hoeveel zelfstandigen zij inhuren of onder welke voorwaarden. Maak een compleet overzicht van alle zzp’ers en beoordeel welke opdrachten mogelijk risico lopen.
Een goed contract alleen biedt geen zekerheid. Controleer of de zelfstandige daadwerkelijk zelfstandig werkt. Denk aan vragen als:
De grootste risico’s ontstaan vaak in de dagelijkse praktijk. Zorg daarom dat HR, inkoop, finance en leidinggevenden dezelfde uitgangspunten hanteren bij de inzet van zelfstandigen.
Documenteer waarom een opdracht als zelfstandige opdracht wordt uitgevoerd. Een goede onderbouwing kan tijdens een controle veel discussie voorkomen.
Gebruik 2026 als overgangsjaar. Wacht niet tot de volledige handhaving ingaat, maar pas processen, contracten en interne richtlijnen nu al aan.
Wanneer de Belastingdienst concludeert dat sprake is van een dienstverband, kunnen de gevolgen aanzienlijk zijn. Naast naheffingen van loonheffingen kunnen ook pensioenpremies, werknemersverzekeringen en arbeidsrechtelijke claims een rol spelen. Bovendien kan een organisatie reputatieschade oplopen wanneer structureel onjuist met zelfstandigen wordt gewerkt.
Voor veel organisaties is dit daarom niet alleen een fiscaal vraagstuk, maar ook een onderwerp voor strategisch personeelsbeleid.
De zachte landing in 2026 biedt werkgevers ruimte om hun organisatie voor te bereiden, maar is geen uitstel van de regels. De Belastingdienst blijft controleren en kan vanaf 2025 naheffen wanneer sprake is van schijnzelfstandigheid. Voor HR is dit het moment om alle zzp-relaties kritisch te beoordelen, interne processen aan te scherpen en de organisatie klaar te maken voor de volledige handhaving vanaf 2027.
In dit overzichtsartikel sommen we alle belangrijke wijzigingen van dit moment voor je op!
WORD LID
Met HRcommunity maken we het werkveld iedere dag een stukje beter en mooier. Meld je gratis aan als lid, maak verbinding, haal én breng kennis, maak je eigen ledenprofiel, connect met andere leden en meer.
PUBLICEER
Heb je een uniek en interessant artikel geschreven en denk je dat deze interessant kan zijn voor de leden van HRcommunity? Stuur deze dan in via het formulier en wij gaan er mee aan de slag.
