Steeds meer werkgevers leggen vrijwilligerswerk onder werktijd vast in cao’s of bedrijfsregelingen. Wat levert dat op voor HR, cultuur en arbeidsvoorwaarden?
Waar medewerkersvrijwilligerswerk eerst vooral werd gezien als extra, krijgt het nu steeds vaker een structurele plek in HR-beleid. Werkgevers maken maatschappelijke inzet niet alleen mogelijk via losse initiatieven of teamdagen, maar leggen die ook vast in arbeidsvoorwaarden, bedrijfsregelingen en zelfs cao’s.
Dat is een opvallende ontwikkeling, want zodra vrijwilligerswerk onder werktijd formeel wordt opgenomen in beleid, verandert het van vrijblijvende mogelijkheid in een serieus instrument binnen werkgeverschap. Voor HR is dat van grote betekenis, maatschappelijke betrokkenheid wordt niet alleen een kwestie van cultuur of reputatie, maar ook van arbeidsvoorwaarden, organisatieontwikkeling en strategisch personeelsbeleid.
Dat deze beweging breder zichtbaar wordt, blijkt uit onderzoek van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. In 2025 onderzocht het ministerie de 147 grootste bedrijfstak- en ondernemingscao’s in Nederland. In 16 cao’s bleken concrete afspraken te zijn opgenomen over vrijwilligerswerkverlof. Daarin staat bijvoorbeeld of het verlof wordt doorbetaald, hoeveel ruimte medewerkers krijgen en onder welke voorwaarden zij ervan gebruik kunnen maken.
Dat lijkt misschien nog een bescheiden aantal, maar het laat wel zien dat medewerkersvrijwilligerswerk bezig is een volgende fase in te gaan. Het wordt niet langer alleen ondersteund vanuit losse MVO- of social impact-initiatieven, maar krijgt steeds vaker een formele plek in de arbeidsrelatie.
Voor HR-professionals is dat relevant, omdat het laat zien dat maatschappelijke betrokkenheid steeds vaker wordt vertaald naar concreet werkgeverschap, als onderdeel van de manier waarop werk georganiseerd en gewaardeerd wordt.
Tegelijkertijd speelt een groot deel van deze ontwikkeling zich nog buiten cao’s af. Veel organisaties kiezen ervoor om medewerkersvrijwilligerswerk via interne bedrijfsregelingen mogelijk te maken. Denk aan een vast aantal uren per jaar, één of meer vrijwilligersdagen, of ruimte voor teamactiviteiten met maatschappelijke impact.
Volgens Good Busy gebeurt dat inmiddels in meerdere sectoren. Vooral in de financiële dienstverlening komt dit relatief vaak voor, maar ook in zakelijke dienstverlening, IT, de energiesector en bij gemeenten groeit het aantal regelingen.
Juist dat is interessant vanuit HR-perspectief. Een cao is vaak het zichtbare topje van de ijsberg, maar daaronder ontstaat in veel organisaties al beleid. Werkgevers experimenteren met verschillende vormen: van een urenpot per jaar tot structureel gefaciliteerde teamdagen. Daarmee zoeken zij naar manieren om maatschappelijke betrokkenheid te verbinden aan duurzame inzetbaarheid, cultuur en medewerkerservaring.
De vraag is natuurlijk waarom werkgevers deze stap maken. Een belangrijke reden is dat medewerkersvrijwilligerswerk meerdere doelen tegelijk kan raken. Het draagt bij aan maatschappelijke impact, maar ook aan betrokkenheid, teamontwikkeling, zingeving en werkgeverschap. Juist omdat het op zoveel niveaus waarde kan toevoegen, groeit de behoefte om het beter te verankeren.
Voor HR kan het vastleggen van vrijwilligerswerk helpen om duidelijkheid en gelijkheid te creëren. Niet alleen de medewerkers met een betrokken leidinggevende of een enthousiast team krijgen dan ruimte om iets maatschappelijks te doen, maar iedereen binnen de organisatie weet wat er mogelijk is. Dat maakt het eerlijker, concreter en makkelijker toepasbaar.
Daarnaast zegt een formele regeling ook iets over de organisatie zelf. Wie medewerkersvrijwilligerswerk opneemt in beleid, laat zien dat maatschappelijke betrokkenheid geen incidentele campagne is, maar onderdeel van hoe de organisatie naar werk en werkgeverschap kijkt.
Volgens werkgeversvereniging AWVN past deze ontwikkeling bij een bredere beweging richting maatschappelijk verantwoord werkgeven. Werkgevers kijken niet meer alleen naar productiviteit en arbeidsvoorwaarden in klassieke zin, maar ook naar de rol die zij als organisatie spelen in de samenleving.
Arbeidsrechtadvocaat mr. Astrid Zuidinga van AWVN wees er eerder op dat medewerkersvrijwilligerswerk niet alleen vanuit HR-oogpunt relevanter wordt, maar ook juridisch steeds meer aandacht krijgt. Dat is logisch: zodra tijd, vergoeding en voorwaarden formeel worden vastgelegd, komen ook vragen naar voren over gelijke behandeling, toepasbaarheid en afbakening. Juist daarom is het belangrijk dat organisaties hier bewuste keuzes in maken.
Voor HR ligt hier een mooie kans. Niet alleen om regelingen goed vorm te geven, maar ook om ze te koppelen aan bredere organisatiedoelen. Denk aan cultuurversterking, talentontwikkeling, binding van medewerkers en profilering als maatschappelijk betrokken werkgever.
De belangrijkste les is misschien wel dat medewerkersvrijwilligerswerk steeds minder los staat van het HR-domein. Dat vraagt ook iets van HR-professionals. Niet per se dat iedere organisatie morgen vrijwilligerswerkverlof in een cao moet opnemen, maar wel dat HR nadenkt over de vraag: welke rol kan maatschappelijke inzet spelen in onze employee experience en in ons werkgeverschap?
Voor de ene organisatie past een compacte interne regeling. Voor de andere ligt een koppeling aan onboarding, leiderschapsontwikkeling of vitaliteitsbeleid meer voor de hand. En in sectoren waar cao-afspraken mogelijk zijn, kan het interessant zijn om te verkennen of medewerkersvrijwilligerswerk ook daar een plaats kan krijgen.
De ontwikkeling van medewerkersvrijwilligerswerk in cao’s en bedrijfsregelingen laat zien dat maatschappelijke betrokkenheid volwassener wordt in organisaties. Wat begon als incidentele activiteit krijgt steeds vaker een formeel karakter.
Voor HR is dat relevant, omdat het laat zien hoe arbeidsvoorwaarden zich verbreden. Werk gaat allang niet meer alleen over salaris, verlof en secundaire voorwaarden in traditionele zin. Ook de ruimte om bij te dragen aan de samenleving kan onderdeel worden van aantrekkelijk en toekomstgericht werkgeverschap.
En precies daarin zit de kern: organisaties die medewerkersvrijwilligerswerk serieus verankeren, bieden niet alleen iets extra’s, zij geven een signaal af over hun waarden, hun cultuur en hun visie op werk.
WORD LID
Met HRcommunity maken we het werkveld iedere dag een stukje beter en mooier. Meld je gratis aan als lid, maak verbinding, haal én breng kennis, maak je eigen ledenprofiel, connect met andere leden en meer.
PUBLICEER
Heb je een uniek en interessant artikel geschreven en denk je dat deze interessant kan zijn voor de leden van HRcommunity? Stuur deze dan in via het formulier en wij gaan er mee aan de slag.
