Dit artikel is onderdeel van een reeks artikelen waarin ik tips geef over hoe je als HR-professional een gezonde leefstijl kunt stimuleren op de werkvloer. In dit artikel ga ik in op een stressmanagement. En vergeet niet mijn vorige artikelen te lezen: acht tips voor gezonde leefstijl op de werkvloer, vijf tips voor voldoende beweging op de werkvloer en vier tips voor een gezonde slaapcultuur op de werkvloer.

Stress is onlosmakelijk verbonden met het leven. Vandaag de dag meer dan ooit tevoren. We leven in een maatschappij die veel van ons vraagt en om alle ballen hoog te houden worden we regelmatig blootgesteld aan stress. Dit heeft gevolgen voor onze gezondheid, zeker langdurige stress. Zo ook voor jouw medewerkers. In dit artikel vind je zes krachtige tools voor stressmanagement die je samen met je medewerkers kunt inzetten om de gevolgen van te veel stress zoveel mogelijk te beperken.

Wat is stress?

Ons lichaam is geprogrammeerd om ons veilig en in leven te houden. Stress is hier een belangrijk onderdeel van. Onze voorouders waren in staat om te overleven door stress. Dit komt door de vecht-of-vlucht modus. Ons lichaam is klaar om het gevaar te lijf te gaan of ervandoor te gaan. Ons reactievermogen versnelt, we zijn alert en we krijgen een energieboost. Je kunt je voorstellen dat dit voor onze voorouders een hele nuttige reactie was om bijvoorbeeld te vluchten voor een wild dier of natuurramp [1].

Gelukkig bevinden we ons tegenwoordig niet vaak meer in een levensbedreigende situatie. Desondanks zijn er in ons dagelijks leven steeds meer situaties die een stressreactie in ons lichaam oproepen. En dit gaat ons niet in de koude kleren zitten. 

Wanneer ervaren we stress?

Stress is een subjectieve ervaring. Niet iedereen ervaart dezelfde situaties als stressvol. Dit heeft onder andere te maken met onze genen, ervaringen uit het verleden en sociale omgeving. Situaties die ons stress kunnen bezorgen:

  • Spreken voor een groep mensen
  • Autorijden
  • Wisselen van baan
  • Een vakantie naar een onbekende bestemming
  • Een meeting op het werk
  • Een deadline
  • Een ruzie of woordenwisseling met iemand

Zowel positieve als negatieve situaties kunnen ons stress bezorgen. Desalniettemin is het belangrijk dat ons lichaam niet te vaak wordt blootgesteld aan stress. De volgende stressmanagementtechnieken kunnen hierbij helpen.

Stressmanagementtechnieken

1. Lichaamsbeweging

Sporten is een van de meest effectieve tools die je kunt inzetten om beter met stress om te gaan. Dit lijkt in eerste instantie tegenstrijdig omdat lichaamsbeweging zorgt voor fysieke stress in het lichaam. Echter zorgt deze vorm van stress ervoor dat je beter kunt omgaan met mentale stress. Belangrijk hierbij is dat je regelmatig sport, dus niet eens in de zoveel weken. Uit onderzoek blijkt dat mensen die regelmatig sporten, dus een aantal keer per week, minder last hebben van angsten en depressieve gevoelens als gevolg van stress. Ook helpt sporten om je hoofd leeg te maken en te focussen op je lichaam in plaats van je mentale gesteldheid [2].

2. Ontspanningsoefeningen

Ontspanningsoefeningen kunnen zijn yoga, meditatie, ademhalingsoefeningen of mindfulness. Al deze oefeningen zijn erop gericht om jezelf te trainen bewust aanwezig te zijn in het huidige moment. Ook je ademhaling speelt een belangrijke rol in deze ontspanningsoefeningen. Met je ademhaling kun je jouw autonome zenuwstelsel ontspannen en hierdoor ontspant je hele lichaam [3]. Je kunt het lichaam in een acute stresssituatie weer kalmeren met een van deze ontspanningsoefeningen. 

3. Let op cafeïne

Cafeïne is de stimulerende stof in koffie, thee, chocolade en energiedranken. Cafeïne kan je gevoel van stress vergroten doordat het de aanmaak van het stresshormoon cortisol verhoogd. Hierdoor krijg je een onrustig en gehaast gevoel. Als je gestrest bent is het daarom aan te raden om niet te veel koffie te drinken. Niet meer dan vier kopjes per dag wordt aangeraden. Echter reageert niet iedereen hetzelfde op cafeïne. Het kan zijn dat jij bij minder kopjes koffie al last krijgt van het gehaaste en onrustige gevoel. Luister goed naar je eigen lichaam om erachter te komen waar jouw tolerantiegrens voor cafeïne ligt [4]. Als je toch graag koffie wil drinken kies dan regelmatig voor decafé.

4. Start met schrijven

Je gedachten en zorgen op papier zetten kan een effectieve manier zijn voor stressmanagement. Met name als je merkt dat je ’s avonds en ’s nachts wakker ligt omdat je piekert. Je zorgen op papier zetten kan helpen om je gedachten te ordenen en ze als het ware van je af te schrijven. Het is de moeite waard om eens te proberen. Uiteraard kun je deze schrijftechniek ook op andere momenten van de dag inzetten. Wat belangrijk is om te onthouden is om te proberen om zonder oordeel te kijken naar datgene wat je opschrijft.

5. Deel je gevoelens

Als je jouw gevoelens en zorgen deelt met iemand uit je omgeving zorgt dit voor stressvermindering. Het helpt je om zaken in perspectief te zien. Belangrijk is dat je je gesteund, vertrouwd en begrepen voelt. Kies iemand in je omgeving die jou hierin kan voorzien. Dit kan een collega of vertrouwenspersoon op het werk zijn, maar ook iemand uit je privéleven.  

6. Leer ‘nee’ zeggen

Niet alle stressvolle situaties heb je in de hand, maar sommige wel. Bijvoorbeeld de situaties die ontstaan doordat jij geen ‘nee’ durft te zeggen. Hierdoor kan het werk zich opstapelen. Neem controle over de zaken waar je wel invloed op hebt door vaker nee te zeggen. Vind je dit lastig? Onthoud dan dit: als je ‘ja’ zegt tegen iemand anders, zeg je ‘nee’ tegen jezelf. Hoe vaak ga jij nog nee zeggen tegen jezelf?

Houden jullie je al actief bezig met stressmanagement? Doe je voordeel met de tools uit dit artikel. Het is de moeite waard om werk te maken van stressmanagement omdat het veel verschil maken in de duurzame inzetbaarheid van medewerkers. Maak van stress een onderwerp dat besproken kan worden. Ga het gesprek aan met medewerkers en faciliteer in tools voor stressmanagement. Geef medewerkers eigenaarschap over hun gezondheid en welzijn.


[1] https://www.mentalhealth.org.uk/publications/how-manage-and-reduce-stress

[2] https://www.healthline.com/health/heart-disease/exercise-stress-relief#1

[3] https://www.health.harvard.edu/mind-and-mood/six-relaxation-techniques-to-reduce-stress

[4] https://www.verywellmind.com/caffeine-stress-and-your-health-3145078

Lisa Huiskamp

Gepost door Lisa Huiskamp

Lisa Huiskamp, voedingsdeskundige en leefstijlcoach, van The Body Practice helpt en begeleidt particulieren en bedrijven op het gebied van gezondheid. Dit doet ze met behulp van drie essentiële pijlers: voeding, lichaamsbeweging en balans. Deze elementen vormen, naar eigen zeggen, de basis voor een gezond en fit lichaam. ‘Als je deze elementen op een harmonieuze wijze toepast in je leven creëer je de randvoorwaarden voor een gezond en fit lichaam.' Lisa verzorgt persoonlijke- en groepsbegeleiding, workshops en voorlichtingen.