‘Perspectief op werk’ is een reeks interviews over ontwikkelingen op de arbeidsmarkt van Nu & Straks. In deze reeks onderzoekt Jos van Langen hoe arbeid en werkgeverschap eruit gaan zien. Welke beroepen komen op en welke vaardigheden en mind-set zijn essentieel om de arbeidsmarkt van morgen te overleven.

Dit gesprek is met Allard Castelein, President-directeur van het Havenbedrijf Rotterdam. Samen spreken zij over hoe de coronacrisis onrust en onzekerheid veroorzaakte. En wat belang van leiderschap is om koers te houden en waarom dit een uitgelezen kans is om ware innovaties door te voeren.

Hoe heeft de Rotterdamse haven de coronacrisis ondergaan en hoe is omgegaan met onzekerheid?

Na de persconferentie waarin de lockdown werd aangekondigd zijn wij direct gaan handelen. De focus lag vooral op de korte termijn en de dagelijkse gang van zaken. Voorop stond om het havencomplex open te houden en om een betrouwbare partner te blijven.

Onze eigen mensen hebben we ondersteund zodat zij, waar mogelijk thuis, door konden werken. Het riep onzekerheid op over uiteenlopende onderwerpen zoals bijvoorbeeld: Kunnen onze operationele mensen op de patrouilleschepen nog wel aan boord van de schepen komen?

En hoe ga je om met besmetting van jezelf of van collega’s? De eerste lockdown stond vooral in het teken van omgaan met de onzekerheid en vragen die iedereen heeft.

Communiceren is dan een belangrijk thema en een ijkpunt voor iedereen. Herken je dit?

Ja, we hebben getracht heel transparant, open en vooral interactief te communiceren over de onzekerheid. Helderheid en duiding geven is heel belangrijk om richting te kunnen blijven geven.

Normaliter kom je mensen op de gang, het restaurant of bij het koffieapparaat tegen. Nu moesten we hier een andere vorm voor vinden. Dat hebben we onder andere gedaan door het maken van videoboodschappen, zowel intern gericht, maar ook naar buiten toe, naar de gehele haven.

Daarnaast heb ik, in de eerste week al, het Corona-Haven-Overleg gestart. Alle stakeholders uit de gehele waardeketen kwamen bij elkaar en zij konden dan weer met hun eigen achterban communiceren.

Zo gingen we proactief aan de slag om gezamenlijk oplossingen te creëren. Er was veel waardering voor hoe wij dit onderling met elkaar deden, vooral in die eerste maanden.

Inmiddels zijn we alweer maanden verder. Welke inzichten heeft dit opgeleverd?

Ikzelf was vooral op zoek naar een goed werkende richting. Niet naar een ‘herstart’ maar juist meer naar ‘een reset’ van de situatie. Dit is een belangrijk nuanceverschil.

Als je plotseling vraagt om voortaan digitaal en virtueel met elkaar te communiceren en andere procedures op te pakken, dan blijkt dat opeens allemaal mogelijk te zijn. Iedereen is dan toch verbaasd over die snelle omschakeling en nieuwe kansen en mogelijkheden die zich dan voordoen. Dat is een belangrijk inzicht.

Daarnaast was er het inzicht dat je moet blijven investeren in het informele netwerk en in wat ons een gemeenschappelijke context geeft. Die gezamenlijkheid is essentieel om zaken blijvend gedaan te krijgen.

Wat zijn de feiten, cijfers en het belang van de Rotterdamse haven voor onze Nederlandse welvaart?

Er zijn enkele kerngetallen die relevant zijn: wij dragen gemiddeld 6,2 procent bij aan het bruto binnenlands product (BNP). In de haven wordt zo‘n 45 miljard euro per jaar verdiend. De werkgelegenheid is de afgelopen 10 jaar met zo’n 90.000 banen toegenomen. Voor en door de Rotterdamse haven zijn er 385.000 mensen in Nederland aan het werk.

Daarmee zijn we dus een belangrijke pijler voor de regio Rotterdam en voor Nederland. Hier worden veel activiteiten en werk gecreëerd. Daarnaast is er veel hoogwaardige technologie die innovatie en veranderingen mogelijk maken. En dit maakt ons weer zeer aantrekkelijk voor nieuwe werkgelegenheid en kansen.

Was er gedurende die coronacrisis veel vraaguitval? Het lijkt wel of nu alles weer voorbij is.

We hebben keihard gewerkt om die kritische waardeketen in stand te houden zonder onzekerheid, zodat Nederland op ons kon blijven rekenen. Zodat rederijen en goederen, voeding vrijelijk en efficiënt in- en uitgevoerd konden blijven worden.

Er was in volume een terugval aan goederen te zien van zo’n 9%. De implicaties voor bedrijven in onze haven zijn groot, maar er is licht aan het eind van de tunnel. Wij zijn gelukkig geen Schiphol, KLM of NS.

Hoe ziet de toekomst eruit wat betreft veranderingen en innovaties voor de haven?

De algemene perceptie van het publiek is dat wij als haven een traditionele en wat behoudende omgeving zijn met schepen, water en kademuren. Maar daaronder en daarachter zit een onwaarschijnlijke hoeveelheid innovatie die plaatsvindt bij alle bedrijven die hier gevestigd zijn. Bijvoorbeeld de wijze waarop goederen vervoerd worden, de informatie die beschikbaar is rondom vervoersbewegingen, om het te kunnen volgen en te kunnen beïnvloeden.

Wij zijn al enige tijd bezig om een digitale haven te worden. Er is hier veel innovatie. In de toekomst zullen alle objecten zelf met elkaar kunnen communiceren. Denk aan slimme sensoren op kademuren die je kunt laten communiceren met slimme schepen. En data die kunnen laten zien waar containers zijn en waar ze weer heen vervoerd dienen te worden. En wat de bederfelijkheid van lading in de containers is. Op de kades opereren volledig geautomatiseerde kranen, et cetera.

Uiteenlopende innovaties die het traditionele werk totaal anders hebben gemaakt. Het gehele ecosysteem van de haven is inmiddels hypermodern, met nieuwe technieken en nieuwe rollen van mensen.

Zijn er nog mensen en bedrijven die moeite hebben om mee te gaan in die nieuwe ontwikkelingen?

Dat zie je altijd. Ik maak me totaal niet druk om het aantal banen dat gecreëerd wordt op het gehele havencomplex. Maar dat betekent niet dat mensen die nu een baan hebben straks in een nieuwe omgeving ook een baan zullen hebben.

Dus mensen open laten staan voor verandering en nieuwe ontwikkelingen is een uitdaging. Mensen vinden het lastig om in de toekomst te kunnen kijken en daarnaar te handelen toekomstbestendig te zijn.

Dat zegt iets over het verandervermogen van individuen. Maar hoe wendbaar zijn de organisaties zelf, zien zij voldoende noodzaak om te transformeren?

Jazeker, maar dat is een natuurlijke reactie die waar te nemen is. Er is altijd een spanning tussen voorlopers en afwachters. Jaren geleden riep ik al eens waar is de Airbnb en de Uber van het havencomplex? Nou, die zijn er inmiddels. We hebben dit zelf mogelijk gemaakt door digitalisering te omarmen om zo nieuwe kansen te creëren.

Nu zien meerdere partijen deze kansen in plaats van bedreigingen. Maar ik zie ook nog bedrijven die aan de kant staan en alleen maar bedreigingen en onzekerheid zien en alles bij het oude willen laten.

Maar hoe goed lukt het jou om ze te beïnvloeden en ze mee te krijgen richting de nieuwe tijd?

Ik grijp veel momenten aan om het verhaal van een toekomstbestendig havencomplex te schetsen met een grote impact op de maatschappij. En die impact creëer je door disrupties te omarmen en vol in te zetten op digitalisering en de energietransities.

Er liggen enorme kansen voor iedereen. Als we die kansen niet grijpen, verdwijnt de relevantie en werkgelegenheid van het havencomplex. Stilstaan is geen optie, dan worden we door anderen ingehaald. Gelukkig dringt deze boodschap bij velen steeds meer door.

Met wie werken jullie nu al goed samen om de Rotterdamse haven sterker te maken?

Ik geloof in samenwerken met verschillende coalities, die de vele uitdagingen durven en willen aanpakken. Voor de digitalisering werken wij samen met partners als IBM, CISCO en Apple. Als ik kijk naar de energietransitie zijn het partners zoals BP, EXXON, SHELL, GASUNIE of EBN.

Wij willen eigenlijk altijd samenwerken met partners die iets wezenlijks bij te dragen hebben. Zo ontstaat er meerwaarde voor de gehele keten. We zoeken altijd nieuwe mensen en bedrijven met nieuwe ideeën en competenties. En mensen die openstaan om nieuwe dingen te leren, aanpassingsvermogen is de sleutel.

Tips van Allard

  1. Zoek altijd samenwerking met partijen die duurzaamheid en een win-win situatie creëren.
  2. Stimuleer sociale innovaties – en ontwikkel een visie over hoe de werknemer er in de toekomst uit moet zien. Dit schept helderheid en een strategie.
  3. Onderzoek hoe je aansluiting vindt bij het onderwijs, overheid en bedrijfsleven in het kader van leren en ontwikkelen.
  4. Sta open en onderzoek alle innovaties en trends. En kies daarbij je partners.
  5. Omarm onzekerheid (als leider), hierbinnen liggen kansen en nieuwe wegen besloten.

Gepost door Jos van Langen

Jos van Langen is al jaren zeer gepassioneerd bezig met kennisoverdracht, gedragsbeïnvloeding & Visual Learning. In 2013 is zijn Inspiration Toolbox verschenen. De Inspiration Toolbox (handboek, dvd en kwartetspel) is bestemd voor leidinggevenden en HR specialisten en gaat over het creëren van meer 'bevlogenheid en betrokkenheid' binnen organisaties. Daarnaast maakt hij met Reikwijdte Uitgeverij educatieve video's die geschikt zijn voor uiteenlopende trainingstrajecten. Why: Ik wil graag het leervermogen van mens & organisatie verbreden. Want zo creëer je en ontstaat er nog meer Reikwijdte!

1 opmerking

  1. […] op werk’ is een reeks interviews over ontwikkelingen op de arbeidsmarkt van Nu & Straks. In deze reeks onderzoekt Jos van Langen […]

Laat een opmerking achter.